امثله مضارع : " يتعرقل ، يتعرقلان ، يتعرقلون ، تتعرقل ، تتعرقلان ، يتعرقلن ، تتعرقل ، تتعرقلان ، تتعرقلون ، تتعرقلين ، تتعرقلان ، تتعرقلن ، اتعرقل ، نتعرقل ، تعرقلا : آشفته شدن " رباعى مجردش " عرقل ، يعرقل ، عرقلة : آشفتهكردن " است .
امثله امر : " ليتجرثم ، ليتجرثما ، ليتجرثموا ، لتتجرثم ، لتتجرثما ، ليتجرثمن ، تجرثم ، تجرثما ، تجرثموا ، تجرثمى ، تجرثما ، تجرثمن ، لتجرثم ، لنتجرثم ، تجرثما : اجتماعكردن " رباعى مجردش " جرثم ، يجرثم ، جرثمة " نيز به همان معنى است .
( قاعدة )
چنانچه در باب تفعّل و تفاعل گفته شد ، در هشت صيغه مضارع از اين باب كه دو " تاء " بر سر فعل جمع مىشود ، جائز است يكى از آن دو را براى تخفيف كلمه حذف نمايند .
( معانى باب تفعلل )
( 1 - مطاوعة )
اين باب در اكثر موارد مطاوع باب " فعللة " مىباشد ، و معنى مطاوعة در باب انفعال و افتعال بيان شد ، مانند :
" دحرجت الحجر فتدحرج : غلطانيدم سنگ را پس غلطيد "
" عرقلت الامر فتعرقل : آشفته كردم كار را پس آشفته شد "
( 2 - انتساب )
يعنى انتساب فاعل فعل به كسى يا چيزى كه فعل از آن مشتقّ شده ، و اين همان معنى هشتم باب تفعّل است ، مانند :