تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم العربية — صفحة 120

مساهمون:

ص١٢٠
مجرد است ، نه آنكه از آن گرفته شده باشد . مضارعش بر وزن " يفعلل " است ، حرف مضارعة بر سر ماضى آورده مىشود و لام الفعل اول مكسور ميگردد ، و حرف مضارع در اين باب مانند سه باب اول ثلاثى مزيد فيه مضموم است . چهارده صيغه امر تابع چهارده صيغه مضارع است ، بدينگونه كه حرف مضارعة از اول شش صيغه مخاطب حذف مىشود ، و بر سر هشت صيغه ديگر لام مكسور مىآورند ، و آخر پنج صيغه ساكن ، و نون از آخر هفت صيغه حذف ميگردد ، و آخر دو صيغه جمع مؤنث به حال خود باقى است ، چنانچه در ابواب ثلاثى مجرد و ثلاثى مزيد فيه دانسته شد . مصدر اين باب بر وزن " فعللة " و " فعلال " است . امثله ماضى : " بعثر ، بعثرا ، بعثروا ، بعثرت ، بعثرتا ، بعثرن ، بعثرت ، بعثرتما ، بعثرتم ، بعثرت ، بعثرتما ، بعثرتنّ ، بعثرت ، بعثرنا ، بعثرة : برانگيختن و بيرون آوردن " . امثله مضارع : " يوسوس ، يوسوسان ، يوسوسون ، توسوس ، توسوسان ، يوسوسن ، توسوس ، توسوسان ، توسوسون ، توسوسين ، توسوسان ، توسوسن ، اوسوس ، نوسوس ، وسوسة و وسواسا : بدانديشيدن و انديشه بد در دل ديگرى انداختن " . امثله امر : ليدحرج ، ليدحرجا ، ليدحرجوا ، لتدحرج ، لتدحرجا ، ليدحرجن ، دحرج ، دحرجا ، دحرجوا ، دحرجى ، دحرجا ، دحرجن ، لادحرج ، لندحرج ، دحرجة ، و دحراجا :