مفيد و نافع براى خصم نيست ، چون خصم مستحب و واجب را مأمور به حقيقى مىداند . تامّل .
قوله : « الجهة الرابعة . . . » .
[ جهت چهارم : طلب و اراده ]
مقدّمه :
طلب داراى مراتب اربعه است .
1 ) طلب حقيقى : به خواستن واقعى گفته مىشود كه از صفات نفسانيّه است و قائم به نفس طالب مىباشد ، اعمّ از اينكه با لفظى ابراز شود يا خير .
طلب حقيقى طلب بالحمل الشايع است يعنى اگر طلب حقيقى موضوع قرار بگيرد و طلب بر آن حمل شود طلب حقيقى از افراد و مصاديق حقيقيّهى مفهومطلبى است كه محمول قرار گرفته است ( الطلب الحقيقى طلب ) نظير زيد انسان .
2 ) طلب انشايى : به طلبى كه به كمك وسيلهاى اعمّ از لفظ و غير لفظ ايجاد مىشود گويند ؛ اعمّ از اينكه طالب به طلب انشايى ، طلب حقيقى داشته باشد يا خير .
نسبت بين طلب حقيقى و طلب انشايى موردا ، نسبت عموم و خصوص من وجه است .
بنابر عقيدهى مصنّف حمل شايع در جايى است كه موضوع فرد انشايى نباشد ، بنابراين در باب طلب انشايى حمل شايع وجود ندارد . تنها حمل اوّلى وجود دارد به اين صورت الطلب الانشائى طلب انشائى . « 1 »
3 ) طلب مفهومى : به مفهوم و معناى طلب گفته مىشود كه در فارسى از آن تعبير به خواستن مىشود .
4 ) طلب ذهنى : يعنى طلب متصوّر . با حفظ اين مقدمه مىگوييم :
هامش
( 1 ) - ر ك : حاشيه مرحوم مشكينى .