[ جلد اول ]
[ مقدمه ]
ابو زيد عبد الرحمان بن محمد ، معروف به ابن خلدون ، در آغاز ماه رمضان سال 732 هجرى ، برابر با بيست و هفتم ماه مه سال 1332 ميلادى در تونس زاده شد .
خلدون - چنان كه خود احتمال مىدهد - نياى بيستم اوست . او از مردم حضرموت بود كه پس از فتح اندلس به دست مسلمانان ، با قوم خود به آن سرزمين مهاجرت كرد و نخست در قرمونه ، سپس در اشبيليه اقامت گزيد . در اواسط قرن هفتم هجرى كه اشبيليه دستخوش تهديد مسيحيان قرار گرفت ، خاندان خلدون اندلس را ترك گفت ، نخست به سبته آمد و از آنجا راهى تونس گرديد و در اين سرزمين بود كه عبد الرحمان متولد شد . با آنكه رجال خاندان خلدون ، در اشبيليه و در همان اوان مهاجرت به تونس داراى مشاغل مهم دولتى بودند ولى جد و پدر ابن خلدون به تصوف گراييدند و كنج عزلت گزيدند .
عبد الرحمان را پدرش به تحصيل علم واداشت و او در خردى قرآن را از بر نمود . سپس به فرا گرفتن نحو و حديث و فقه پرداخت و از ادب و شعر نيز بهره گرفت و در علوم منطقى و فلسفى سرگرم تحصيل شد . چون به هيجده سالگى رسيد ، در اثر طاعونى كه بر آن ديار تاختن آورد ، پدر و مادر و بسيارى از مشايخ و استادان خود را از دست داد . استاد او در علوم معقول محمد بن ابراهيم آبلى بود و در علوم منقول يكى از پيشوايان محدثان و نحويان مغرب بود به نام ابو محمد عبد المهيمن الحضرمى .