متعارضين و قدم دليل الحرمة تخييرا او ترجيحا حيث لا يكون معه مجال للصحة اصلا و بين ما اذا كانا من باب الاجتماع و قيل بالامتناع و تقديم جانب الحرمة حيث يقع صحيحا فى غير مورد من موارد الجهل و النسيان لموافقته للغرض بل للامر .
و من هنا علم ان الثواب عليه من قبيل الثواب على الاطاعة لا الانقياد و مجرد اعتقاد الموافقة .
شرح
و مقدم كنيم دليل حرمت را يا حرمت تخييرى يا ترجيحى در اين مواردى كه متعارضين است و حرمت را مقدم داشتيم اصلا مجالى براى صحت عمل نيست و مطلقا عمل باطل است چه جاهل قاصر باشد چه مقصر و چه ناسى و غيره چون باب متعارضين است و قبلا بيان نموديم كه باب اجتماع باب تزاحم است و وجوب و حرمت هر دو مقتضى دارد مثل صلاة در دار غصبى كه هم مفسده دارد و هم مصلحت و اگر قائل به حرمت شديم و جانب حرمت را مقدم نموديم عمل صحيح است در موارد جهل به حكم يا موضوع در جاهل قاصر و همچنين نسيان چه نسيان به حكم و چه نسيان بموضوع در اين موارد در فرد مزاحم مسقط غرض مولا است بلكه امر هم دارد به آن معنى كه بيان نموديم .
قوله و من هنا علم ان الثواب الخ از بيان ما معلوم شد كه فرد مزاحم ثوابى كه بر او داده مىشود ثواب بر اطاعت است چون واقعا امر دارد به آن معنائى كه بيان نموديم و امتثال امر ثواب دارد نه ثواب ، ثواب انقيادى و مجرد اعتقاد باشد نظير ثواب در مستحبات و مكروهات كه دليل معتبر شرعى بر آنها نداشته باشيم چون ثواب آنها من باب احتياط و انقياد است كما لا يخفى .