[ رد مصنف كه الف و لام مطلقا براى زينت است ]
جميع افراد باشد كما آنكه اين معنى را نسبت به صاحب فصول « ره » دادهاند به جهت آنكه غير از مرتبهء استغراق مرتبهء ديگرى است كه جمع را حمل برآن معنى كنيم كه آن اقل مراتب جمع است كما لا يخفى .
و در اين هنگام الف و لامى كه بر سر جمع درمىآيد دلالتش بر استغراق بايد مستند به وضع آن باشد نه به دلالت الف و لام تنها و اگر اين معنى را قبول نكرديم پس مىگوييم معنى استغراق فقد بواسطهء الف و لام است نه به واسطه آنكه الف و لام دلالت بر تعيين مراتب كند و بعد از آن دلالت بر استغراق باشد پس بنابراين دلالت الف و لام بر جمع براى تعريف حقيقى نيست بلكه براى تعريف لفظى است كما آنكه در علم جنس بيان نموديم فتأمل جيدا .
مخفى نماند بر آنكه اقل مرتبه جمع ايضا مختلف است و غير معين است مثلا سه عدد ممكن است سه عدد طلاب باشد يا كسبه يا تجار و غيره و آن عددى كه اختلاف ندارد فقط استغراق و تمام افراد است كما لا يخفى مخفى نماند بر آنكه مصنف الف را در تمام موارد الف و لام زينت قرار داد اين مطلب صحيح نيست بجهة آنكه الف و لام مثل اسماء اشاره و ضمائر است پس همچنان كه اسم اشاره موضوع است براى تعريف مدخول خودش و تعيين آن معنى همچنين الف و لام .
مثلا بعض موارد اشاره مىشود بموجود خارجى مىگويى هذا زيد مثل آنكه بگوئى اكرم الرجل و بعضى موارد اشاره به كلى مىشود مثل آنكه بگوئى هذا الكلى يعنى كلى انسان يا حيوان و غيره .
و حاصل آنكه اسماء اشاره و ضمائر همچنان كه اشاره مىشود به آنها بامور ذهنيه و خارجيه و تعيين آنها همچنين اشاره مىشود بالف و لام بامور ذهنيه و خارجيه و تعيين آنها چه جنس باشد و چه استغراق و غيره بله عهد ذهنى بود و نبود آن مساوى است مثلا اگر گفتى مررت بلئيم او باللئيم فرقى ندارد و تعيين خارجى