در روايت كافى « 1 » در باب اسماء كسانى كه امام عصر را ديدهاند به سند صحيح ، بسيار عالى مرقوم است : عبد اللّه بن جعفر حميرى كه از اجلّا و ثقات امام حسن عسكرى عليه السّلام است ، از عمرى سؤال نمود تو خلف را بعد از ابى محمد ديدهاى ؟ عمرى گفت : بلى ، به خدا كه ديدهام ؛ و با اشارهء دستان خود هيبت آن حضرت را نشان داد .
ديگر ابى القاسم حسين بن روح نوبختى است كه بعد از آنكه ابو جعفر عمروى بعد از پنجاه سال نيابت وفات يافت ، او را به نصّ و امر قائم ، وكيل حجّت و قائممقام خود گرداند . شيعه گمان مىكردند بعد از او با جعفر بن احمد بن متّيل قمى به فتح الميم و تشديد التا ، من متله زعزعه و حركه ، وكيل و سفير خواهد بود ، يا پدرش براى زيادتى اختصاص .
حتّى ابو جعفر در آخر عمر خود جز در منزل يكى از آن دو ، غذايى تناول نمىكرد ، و لكن اختيار بر ابى القاسم آمد و همهء اكابر شيعه قبول كردند . ابن متيل نيز قبول نمود و او نزد سر ابى جعفر و ابى القاسم نزد پاى او نشسته بود ، چون گفت مأمور شدهام ابى القاسم را نصب كنم ، برخاست و بهجاى ابى القاسم نزد پاى ابى جعفر نشست و او را بهجاى خود نشاند ، مكرّر در حضور رؤساى شيعه آنرا مىگفت و چند سال ، قبل از فوت خود ، به تسليم اموال امام عليه السّلام به او امر مىفرمود و هر ماه سى تومان براى مخارج به او مىداد ، علاوه بر آن چه وزرا و بزرگان شيعه ؛ مثل آل فرات و غير ايشان به او مىدادند « 2 » ، شيخ طوسى و ديگران اخبار صحيحهاى در جلالت ابى القاسم بن روح نزد عامّه و خاصّه و اتّفاق شيعه بر وكالت و سفارت او و ظهور معجزات بر يد او مرقوم داشتهاند و شيعه اخبار بسيارى در مسايل حلال و حرام از او اخذ كردند . وفات او شعبان سنهء ستّ و عشرين و ثلث مائه بود .
ديگر ابو الحسن على بن محمد سمرّى بفتح الميم است ، علّامه حلّى رحمه اللّه در ايضاح الشتباه « 3 » بضم الميم ، ضبط فرموده . سمّر موضعى در يمامه است و ابى القاسم بن روح
هامش
( 1 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 330 - 329 .
( 2 ) . الغيبة ، شيخ طوسى ، ص 370 - 369 .
( 3 ) . ايضاح الاشتباه ، ص 221 .