سمع و ظاهر حكم نمىكند ، بلكه جز باطل ملاحظه نمىكند و اين براى احدى از انبيا و اوصيا اتّفاق نيفتاده تا اينكه مىگويد : و مسلمين در مهدى اختلاف كردند . پس اصحاب ما از اهل سنّت و جماعت گفتند : او مردى از اولاد فاطمه عليها السّلام است ، اسم او ، محمد و اسم پدر او ، عبد اللّه و اسم مادر او ، آمنه است و اماميّه گفتند :
بلكه او محمد بن حسن عسكرى است كه سنهء دويست و پنجاه و پنج از جاريهء حسن عسكرى كه نامش نرجس بوده ، در سرّ من راى ، زمان معتمد متولّد شد . آنگاه يك سال غايب شد ، سپس ظاهر شد ، آنگاه غايب شد و آن غيبت كبراست ، بعد از آن برنمىگردد مگر وقتى كه خداى تعالى خواهد .
چون قول ايشان براى تناول اين نصّ اقرب است و غرض من نيز دفع از امّت محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم با قطع نظر از تعصّب در مذهب مىباشد ؛ براى تو ذكر كردم مطابقهء آنچه اماميّه آن را با اين نصّ ادّعا مىكنند ، انتهى و اين كتاب مدّتها است طبع شده و صاحبش در عصر محقّق صاحب قوانين و صاحب رياض - رضوان اللّه تعالى عليهما - بوده .
[ محمد بن يوسف گنجى شافعى ] 9 مسكة
از ايشان ، ابو عبد اللّه محمد بن يوسف گنجى شافعى است كه كتابى مستقل ، مشتمل بر بيست و چهار باب در آن نوشته ، اخبار مسندهاى از كتب معتبره نقل نموده و به نحو اتمّ ، مذهب اماميّه را اثبات كرده و شبهات اصحاب خود را ردّ نموده و در كشف الظنون « 1 » گفته :
كتاب بيان از اخبار صاحب الزّمان عليه السّلام ، از شيخ ابى عبد اللّه ، محمد بن يوسف گنجى است كه سنهء 658 وفات كرده . نيز گفته : كفاية الطالب ، از شيخ حافظ ابى عبد اللّه
هامش
( 1 ) . كشف الظنون عن اسامى الكتب و الفنون ، ج 1 ، ص 263 .