التخصيص « 1 » بلا وجه « 2 » الّا بنحو محال . « 3 » فاللازم الأخذ بالاستصحاب السّببى . « 4 »
نعم لو لم يجر هذا الاستصحاب « 5 » بوجه « 6 » لكان الاستصحاب المسبّبي جاريا ، فإنّه لا محذور فيه « 7 » حينئذ « 8 » مع وجود أركانه « 9 » و عموم خطابه . « 10 »
و إن لم يكن المستصحب فى أحدهما « 11 » من الآثار للآخر « 12 » فالأظهر جريانهما « 13 » فيما لم يلزم منه « 14 » محذور المخالفة القطعيّة للتكليف الفعلىّ المعلوم اجمالا ، « 15 » لوجود المقتضي إثباتا « 16 » و فقد المانع عقلا . « 17 » أمّا وجود المقتضى ، فلإطلاق الخطاب « 18 » و شموله « 19 » للاستصحاب فى أطراف المعلوم بالاجمال ، « 20 » فانّ قوله « عليه السلام » فى ذيل بعض أخبار الباب : « و لكن تنقض اليقين باليقين » ، « 21 » لو سلّم « 22 » أنّه « 23 » يمنع عن
هامش
( 1 ) - لدليل الاستصحاب
( 2 ) - و بلا مخصّص
( 3 ) - مگر اينكه مخصّصيّت ، به نحو محال و به صورت دور مصرّح باشد .
( 4 ) - كه آن ، استصحاب طهارت ماء است تا حكم به طهارت ثوب نجس شود .
( 5 ) - يعنى در جانب سبب
( 6 ) - به خاطر وجود معارض در جانب سبب .
( 7 ) - در صورت عدم جريان استصحاب در جانب سبب ، محذورى براى جريان آن در جانب مسبّب وجود ندارد .
( 8 ) - در حين عدم جريان استصحاب سببى .
( 9 ) - اركان استصحاب مسبّبى كه يقين سابق و شك لاحق است .
( 10 ) - عموم خطاب « لا تنقض اليقين بالشك » در استصحاب مسبّبى كه شاملش مىشود .
توضيح : بهتر بود كه مرحوم آخوند ( ره ) بجاى لفظ « عموم » از لفظ « اطلاق » استفاده مىكرد چون كه عموم ، مربوط به تكثير افراد و اطلاق ، مربوط به حالات و زمانها است .
( 11 ) - فى احد الاستصحابين
( 12 ) - دو استصحاب ، در عرض هم هستند و هيچكدام متأثّر از ديگرى نيست .
( 13 ) - جريان هر دو استصحاب
( 14 ) - من جريانهما
( 15 ) - گرچه مخالف معلوم بالاجمال است ولى مخالفت عمليه لازم نمىآيد در نتيجه مخالفت قطعيه هم پيش نيامده و لذا ما محذورى نخواهيم داشت .
( 16 ) - مقتضى ، موجود است ؛ چون خطاب « لا تنقض اليقين بالشك » كه در لسان ادلّه است ، آن را شامل مىشود .
( 17 ) - و مانعى هم وجود ندارد ؛ چرا كه مستلزم مخالفت قطعيه از براى تكليف فعلى نخواهد بود .
( 18 ) - در اينجا مرحوم آخوند ( ره ) لفظ صريح « اطلاق » را براى خطاب « لا تنقض اليقين بالشك » به كار برده است كه صحيح است . بر خلاف ساير موارد مشابه كه از لفظ « عموم » استفاده مىكرد .
( 19 ) - خطاب
( 20 ) - اطلاق خطاب ، اقتضاء مىكند كه لا تنقض اليقين بالشك ، اطراف علم اجمالى را بگيرد .
( 21 ) - البته اين جمله از جانب مرحوم آخوند ( ره ) است ، ليكن در متن روايت اينگونه آمده كه « و لكن انقضه بيقين آخر » .
( 22 ) - اگر بپذيريم كه در ذيل بعضى از روايات ، اين جمله آمده باشد ؛ چون در برخى از روايات هم نيامده است .
( 23 ) - هذا الذّيل