و مىتواند كلمه « سواء » به معناى « مستوي » خبر براى بيشتر از مفرد - تثنيه و جمع - باشد ، مانند شعر كعب بن مالك كه از شعراى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در جنگ بدر بود :
« ليسا سواء و شتّى بين أمرهما * حزب الإله و أهل الشرك و النصب » « 1 »
شاهد : در وقوع « سواء » خبر براى ما فوق مفرد - تثنيه - است .
معناى شعر : « نيست آن دو - حزب اللّه و اهل الشرك و النصب - مساوى ، و فرق زيادى بين امر اين دو مىباشد » .
نكته : مصرع دوّم بدل از ضمير تثنيه در « ليسا » مىباشد ، و « النصب » سنگى است كه قبيله قريش آن را مقدّس مىدانسته است .
و مانند قول خداوند متعال :
لَيْسُوا سَواءً مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ أُمَّةٌ قائِمَةٌ يَتْلُونَ آياتِ اللَّهِ آناءَ اللَّيْلِ وَ هُمْ يَسْجُدُونَ
« آل عمران / 113 »
شاهد : در وقوع « سواء » به معناى « مستوى » خبر براى ما فوق مفرد - جمع - است .
لأنّها في الأصل مصدر : دليل اينكه اين كلمه به اين معنا مىتواند خبر براى مفرد و تثنيه و جمع واقع شود ، اين است كه اين كلمه در اصل و در واقع به معناى « استواء » كه مصدر است مىباشد كه از آن اراده اسم فاعل شده است و چون مصدر مىتواند خبر از هريك از آن سه شود مانند :
« زيد عدل » و « الزيدان عدل » و « الزيدون عدل » بنابراين اين كلمه كه در اصل يك معناى مصدرى دارد مىتواند خبر براى مفرد ، تثنيه و جمع باشد ، هرچند كه از استواء اراده اسم فاعل « مستوى » شود .
و قد اجيز في قوله تعالى : و محققا در ارتباط با تركيب نحوى « سواء » در مثل قول خداوند متعال :
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ
« البقرة / 6 »
سه تركيب اجازه داده شده است :
هامش
( 1 ) - السيرة النبوية : 3 / 170 .