قال الزمخشرى :
العلم للرّحمن جلّ جلاله * و سواه فى جهلاته يتغمغم « 1 »
[ علم از آن حضرت رحمانى است كه شكوهمند است جلال او ، و غير آن در نادانىها نامفهوم سخن گفتن است ]
ما للتراب و للعلوم و انّما * يسعى ليعلم انّه لا يعلم
[ خاك را با علمها چكار ؟ اين انسان خاكى تلاش مىكند بفهمد ولى سرانجام چيزى نمىفهمد ]
ابو الحسن التهامى « 2 » يرثى ولده :
حكم المنيّة فى البريّة جار * ما هذه الدّنيا بدار قرار
[ فرمان مرگ بر همه آفريدگان حكمفرماست اين دنيا جاى درنگ كردن و آرميدن نيست ]
بينا يرى الإنسان فيها مخبرا * حتى يرى خبرا من الأخبار
[ در حالىكه انسان دنيا را جاى خبرگيرى مىپندارد ، چيزى نمىپايد كه خود به خبر تبديل مىگردد ]
طبعت على كدرو أنت تريدها * صفوا من الأقذار و الأكدار
[ سرشت دنيا آميخته به تيرگى و ناگوارى است و تو مىخواهى از پليديها و تيرگىها پاك باشد ]
و مكلّف الأيّام ضدّ طباعها * متطلّب فى الماء جذوة نار
[ آنكه مىخواهد سرشت روزگار را بر خلاف طبع آن بگرداند در واقع در ميانه آب دنبال شعله آتش است ! ]
و العيش نوم و المنيّة يقظة * و المرء بينهما خيال سار
[ زندگى خواب است و مرگ بيدارى و انسان در ميان آن دو چون خيال روان ]
و النّفس إن رضيت بذلك أو أبت * منقادة بأزمّة الأقدار
[ نفس آدمى چه از اين پيشامدها راضى باشد و چه ناراضى ، در چنگال تقديرات گرفتار و رام است ]
فاقضوا ما ربكم عجالا إنّما * أعماركم سفر من الأسفار
هامش
( 1 ) - الغمغمه اصوات الأبطال فى القتال و الكلام الّذى لا يتبين . ( منتهى الارب ) .
( 2 ) - ابو الحسن على بن محمد تهامى ، در سال 416 ه ق در زندان قاهره به قتل رسيد . ( وفيات الاعيان 3 / 381 ) .