رحم مىكند با مؤمنين مىباشد ثواب او روز قيامت در ميزان غير نظر به مال و دراهم خود مىكند در ميزان غير مىبيند . فيالها من حسرة عظمى و شقاوة كبرى ؛ چه حسرت و چه شقاوت بزرگ او را روى دهد بجز حق كسى نمىداند و اگر وارث آن شخص انفاق در معصيت نمود بر او عقاب مىشود و از براى آن مردى كه جمع نموده و انفاق ننموده در آنچه مأمور بود حظّ وافرى از عذاب براى او خواهد بود وارد شد در « ارشاد » ديلمى از حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه و آله : خلائق وقتىكه مشاهده نمودند عذاب را و وقت حساب را ، پدر به فرزند خود مىچسبد مىگويد : چه پدرى بودهام براى تو در دار دنيا ، تربيت تو ننمودم ، غذا به تو ندادم ، از رنج خود طعام براى تو تهيه ننمودم و تو را نپوشانيدم علم و حكم و آداب به تو نياموختم آيات كتاب به تو درس ندادم ، كريمهاى از قوم خود براى تو تزويج ننمودم ، بر تو و عيال تو انفاق ننمودم در حيات خود و بعد از وفاتم ايثار ننمودم به مال خود تو را بر خودم ؟ پس گويد : راست مىگوئى اى پدر ، حاجت تو چيست ؟ پدر مىگويد : ميزان حسنات من سبك و ميزان گناهانم سنگين است ، ملائكه مىگويند كفّهء حسنات تو محتاج به يك حسنه مىباشد تا بچربد بر سيئات تو از تو مىخواهم يك حسنه به من دهى ميزان من سنگين شود در اين روزى كه خطر آن بزرگ است من نجات يابم . فرزند گويد : نه به خدا قسم ! مىترسم از آنچه تو از آن خائفى طاقت ندارم چيزى به تو عطا نمايم از حسنات خود ! پدر برمىگردد گريان و محزون و پشيمان از آنچه در دار دنيا به او احسان نموده و همچنين مادر متوسّل مىشود به فرزند خود مىگويد : اى فرزند ! شكم من ظرف تو نبود ؟ جواب دهد : بلى اى مادر ، گويد : گناهان من سنگين نموده مرا از تو تمنّا دارم يك گناه از من تحمّل نمائى . به او گويد : دور شو اى مادر ! خودم مشغول و گرفتارم ! برمىگردد مادر محزون و گريان . اين است تفسير قوله سبحانه تعالى
فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُونَ
. « 1 » و فرمودند مرد به زن متوسّل مىشود مىگويد :
چه شوهرى بودهام براى تو در دار دنيا ؟ مىگويد : خوب شوهرى بودى ! مىگويد : يك حسنه از تو مىخواهم شايد نجات پيدا كنم نمىبينى وقت حساب را و اليم عذاب را و جواز بر صراط را و سبكى ميزان را ؟ به او جواب مىدهد : نه به خدا قسم ! طاقت ندارم من هم ، مثل تو ترسناك هستم ! برمىگردد از او به قلب حزين و ديده گريان و همين معنا
هامش
( 1 ) - سورهء مؤمنون ( 23 ) ، آيهء 101 .