اصل اول - در اعتقاد اهل سنت حاصل كردن
بدان كه هر كه مسلمان شود ، اول واجب بر وى آن است كه معنى كلمهء لا إله الّا اللّه - محمّد رسول اللّه را ، كه به زبان بگفت ، به دل بداند و باور كند ، چنان كه هيچ شك را به وى راه نبود . و چون باور كرد و دل وى بر آن قرار - گرفت - چنان كه شك را بدان راه نبود - اين كفايت بود در اصل مسلمانى و بدانستن آن به دليل و برهان فرض عين نيست بر هر مسلمانى ، كه رسول ( ص ) عرب را به طلب دليل و خواندن كلام و جستن شبهتها و جواب آن نفرمود ، بلكه به تصديق و باور داشتن كفايت كرد . و درجهء عموم حلق بيش از اين نباشد .
امّا لا بدّ است كه قومى باشند [ 1 ] كه ايشان راه سخن گفتن بدانند ، و دليل اين اعتقاد بتوانند گفتن ، و اگر كسى شبهتى افكند تا عامى را از آن بيفكند [ 2 ] ايشان را زبان آن باشد كه آن شبهت را دفع كنند ، و اين صنعت را كلام گويند . و اين فرض كفايت بود : در هر شهرى يك تن يا دو تن بدين صفت باشند بس بود . و عامى صاحب اعتقاد باشد ، و متكلّم شحنه و بدرقهء اعتقاد وى باشد .
هامش
[ 1 ] ناگزير كسانى بايد باشند . . .
[ 2 ] از آن اعتقاد باز دارد .