213
- بسيارى از جملات اين خطبه را مرحوم « كلينى » در كتاب « كافى » 1 كلينى - كافى - و مرحوم « صدوق » در كتاب « توحيد » 1 صدوق - توحيد - آوردهاند و « ابن عبد ربه » در كتاب « عقد الفريد » 1 ابن عبد ربه - عقد الفريد - خطبه غرا در خطبهاى كه آن را « غرا » ناميده بسيارى از فقرات اين خطبه را نقل كرده است . ( مستدرك و مدارك نهج البلاغه 2 - مستدرك و مدارك نهج البلاغه - صفحه 249 صفحه 249 )
214
- بعضى از جملات اين خطبه در كتاب « الغارات » - الغارات - جلد 2 صفحه 494 جلد 2 صفحه 494 كه اكنون چاپ شده آمده است .
215
- در اينجا امام ( ع ) به يك قانون كلى اشاره مىكند و آن اين كه پيروزى و پيشرفت ، مرهون فداكارى و نظم و متابعت زيردست از رهبر و رئيس است .
عقيده و مرام هر چه مىخواهد باشد : حق يا باطل اگر همراه نظم و ثبات و متابعت از رهبر بود پيش مىرود و اگر بى نظمى و سستى و عدم پيروى از رهبر بود با شكست روبرو خواهد شد .
لذا امام مىفرمايد :
شاميان بر شما پيروز مىشوند ( اما نه اين كه آنها بر حق باشند ) و همين دليل را براى آن اقامه مىفرمايد كه اين به خاطر آن است كه نظم از قوانين حقيقى آفرينش است كه متابعت از آن پيروزى به دنبال خواهد آورد .
216
- گويا جملات اين قسمت اشاره به اين است كه هر كس با چنين مردمى روبرو باشد چگونه مىتواند بر دشمن پيروز گردد . ممكن است كسى خيال كند امام ( ع ) رعايت اصول سياست را ننموده .
ولى پاسخ آن اين است كه امام ( ع ) با چنين مردمى جز پيش گرفتن چنان