سياستى راه نداشته است .
چه بهتر اين كه حسن سياست آن حضرت را از زبان متكلمان معتزله بشنويم آنها مىگويند :
كسى كه با رعيتى آن چنانى و لشكرى چنين متمرد مبتلا گردد بهترين تدبير راهى است كه على ( ع ) در پيش گرفت .
بعضى ديگر اضافه مىكنند اگر فرد با انصافى در سياست امام ( ع ) تأمل كند و اوضاع و احوال اصحاب او را ببيند يقين خواهد كرد كه سياست او معجز آسا بوده است .
چه اين كه اصحاب او دو گروه بودند :
گروهى معتقد بودند كه عثمان مظلوم كشته شده و از دشمنان او بيزارى مىجستند و گروه ديگرى كه اكثريت را تشكيل مىدادند و اهل جنگ و نبرد بودند عقيده داشتند عثمان به خاطر بدعتهايش به قتل رسيد بعضى تصريح به كفر او مىكردند اما امام طورى با آنها رفتار مىكرد كه هيچكدام جاى سخن و سوژهاى نمىتوانستند بيابند .
217
- اين كلام امام در كتاب « الغارات » - الغارات - جلد 2 چاپ فعلى صفحه 488 جلد 2 چاپ فعلى صفحه 488 آمده است
218
- كتاب « مستدرك الوسائل » 1 / 1 - مستدرك الوسائل - اين خطبه را از خطبههاى روز جمعه مىداند و مىگويد خطبه است كه « زيد بن وهب » 1 / 2 زيد بن وهب - نقل - از امام ( ع ) نقل كرده است ( مستدرك و مدارك نهج البلاغه 2 - مستدرك و مدارك نهج البلاغه - صفحه 249 صفحه 249 )
219
- در اينجا امام ( ع ) به مطلب بسيار مهمى اشاره فرموده است و آن بيمارى در دين و مذهب است كه از بيمارى بدن سختتر و خطرناكتر است ،