( تلخيص و اقتباس از شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد جلد 2 صفحه 205 - 256 )
123
- بعضى از قسمتهاى اين خطبه را طبرى در تاريخ 1 طبرى - تاريخ - جلد 6 خود جلد 6 آورده است ( مستدرك و مدارك نهج البلاغه 2 - مستدرك و مدارك نهج البلاغه - صفحه 243 صفحه 243 ) و در شرح ابن ابى الحديد ابن ابى الحديد - شرح نهج البلاغه - جلد 2 صفحه 283 جلد 2 صفحه 283 آمده است كه اين خطبه را امام روز نهروان در برابر خوارج ايراد فرمود .
124
- « نهروان » نام دامنهء نهرى است در نزديكى كوفه و در كنار آن صحراى « حروراء » واقع است ، و به همين مناسبت خوارج نهروان را « حروريه » نيز مىگويند .
رئيس اين گروه گمراه « حرقوص بن زهير سعدى » است كه به « ذو الثدية » ملقب بوده است . ( شرح نهج البلاغه عبده ذيل خطبه )
125
- ابن ابى الحديد مىنويسد :
اخبار و روايات در حد تواتر است كه خداوند به قاتلان و كشندگان خوارج وعدهء ثواب داده است .
و اين سخنان از زبان پيغمبر ( ص ) نقل گرديده است .
از جمله اين كه :
در اخبار صحيح و مورد اتفاق رسيده است :
هنگامى كه پيغمبر اموالى را تقسيم مىفرمود كسى به او گفت عدالت را مراعات كن ! پيامبر ( ص ) در پاسخ فرمود :
مراعات كردم .