اين سوره است : ارَايْتَ الَّذِي يُكَذّبُ بِالِدّينِ فَذلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ وَلَايَحُضُّ عَلَي طَعَامِ الْمِسْكِينِ فَوَيْلٌ لِلْمُصَلَّيِنَ الَّذِينَهُمْ عَنْ صَلَوتِهِمْ سَاهُونَ وَالَّذينَهُمْ يُرائُونَ وَيَمْنَعُونَالْمَاعُونَ . « 1 » « آيا كسى را كه دين را تكذيب مىكند ، ديدهاى ؟ ! او كسى است كه يتيم را بىاعتنا و مسكين را بىبهره مىگذارد . واى به كسى كه سهلانگار در نماز است و آنان كه متظاهر و ريا كارند و آنان كه مىتوانند حوايج ديگران را برآورند و برنمىآورند ! » مىبينيم كه در اين سورهء مباركه ، از چهار دسته سلب ايمان شده است . بنابراين اعتقاد بدون عمل ، كاربردى ندارد ؛ چنانچه عمل بدون اعتقاد هم جز مشقت بر خود ، چيز ديگرى را در بر نخواهد داشت . اين نكته را كه حضرت هادى توجه به آن دادهاند ، خوب توجه كنيم . اعتقاد گاهى به واسطهء برهان و علم پيدا مىشود ، نظير اعتقاد غالب مردم كه يا عالم به اصول دين از راه تقليدند و يا عالم از راه برهاناند . اينگونه اعتقادات گرچه خوب است و آنان را در زمرهء مسلمانان قرار مىدهد ؛ ولى معمولًا نيروى كنترل كننده نمىتواند باشد . ايمانى مىتواند انسان را نجات دهد و او را از مهلكهها حفظ كند كه حك شده باشد ؛ حالت باشد ؛ و به گفته امام هادى ( ع ) : الْايِمَانُ مَاوَقَّرَتْهُ الْقُلوُبُ وَصَدَّقَتْهُ اْلأَعْمَالُ . اينگونه ايمان از برهان و علم پيدا نمىشود ؛ بلكه عنايت خاص خداوندى مىخواهد و بايد پروردگار عالم ما را به اينگونه ايمان هدايت كند ، و هدايت خداوند منوط به لياقت ما است . ايمان قلبى از راه عمل ، اتيان به واجبات و ترك گناه پيدا مىشود . قرآن شريف در آيات فراوانى به اين نكته توجه مىدهد :
زندگانى چهارده معصوم ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 158
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٥٨
هامش
( 1 ) - سورهء مباركهء ماعون