على بن ابراهيم در تفسير خود مىگويد : پيامبر صلى الله عليه و آله ميان اصحاب خود قرارداد اخوّت و برادرى بست . پس از آن وقتى يكى از صحابه را به جنگى مىفرستاد ، كليد منزلش را به برادر دينى خود مىداد و مىگفت : هر چه مىخواهى بردار و هر چه خواهى بخور ، و آنها امتناع مىكردند ، تا آنجا كه گاهى غذاها فاسد مىشد ، خداوند اين آيه را فرستاد : ليس عليكم جناج . . . « 1 »
از روايات مزبور كاملا پيداست كه مسأله اذن و اجازه به هيچ وجه مطرح نيست . فقط دو قيد از اين روايات استفاده مىشود :
1 - غذاها معمولى باشد كه به حسب آن زمان خرما و خورش ( يعنى چيزى كه معمولا به عنوان غذا با نان مىخورند ) ذكر شده است .
2 - افساد نكنند به اين معنا كه اسراف نكنند و از بين نبرند ، يا بدين معنا كه دسته جمعى و گروهى نريزند و همهء آنچه هست بخورند .
روشن است كه اين حكم ساده انسانى چه قدر مىتواند در آرامش جامعه مفيد و مؤثر باشد ، احساس يگانگى بيافريند ، و ضمناً يك حلّ مادّى نيز به حساب مىآيد كه احترام مالكيّت را محدود مىسازد تا آنها كه امكانات ندارند ، در فشار زياد قرار نگيرند .
پنجم صدقات و انفاقات
صدقه و انفاق يك دستور واجبى نيست . لكن دستورهاى اكيدى كه نصوص مذهبى ما در مورد انفاق دارد ، نشان مىدهد كه ، آثار اين عمل
هامش
( 1 ) - 24 / 1 و 2 و 4 و 5 و 8 اطعمه و اشربه وسائل .