است ، خود را بر او مقدم ندارى . « 1 »
چنان كه مىدانيم اين پيوندها و رسيدگىهاى مالى در ميان افراد جامعه تا حدود زيادى از مشكلات اقتصادى جامعه مىكاهد ، خصوصا كه به دست خود مردم و بدون دخالت تشريفات ادارى انجام گيرد . و ضمنا عواطف انسانى را زنده نگه مىدارد و جامعه را از اين نظر با نشاط و شاداب مىسازد .
حقّ الماّرة
در اسلام براى عابرين از باغهاى ميوهء اين حق قرار داده شده كه به حدّى كه ضرر زياد و نقص فاحشى در باغ ايجاد نكند ، بتوانند از ميوه آن استفاده كنند .
امام صادق عليه السلام فرموده است : « اشكالى ندارد شخصى كه از ميوهاى مىگذرد از آن بخورد ، ولى افساد نكند » ، پيامبر صلى الله عليه و آله دستور مىداد دور باغها را ديوار نكشند ، تا عابرين بتوانند استفاده كنند ، وقتى خرما مىرسيد فرمان مىداد ديوارها را سوراخ مىكردند ( يا خراب مىكردند ) . . . « 2 »
كسى به حضور امام صادق عليه السلام رسيد و گفت : « فدايت شوم ، شنيدهام در محصول محل « عين زياد » كارى انجام مىدهى . مىخواهم از خود شما بشنوم . فرمود : آرى دستور مىدادم كه وقتى ميوهها رسيد ، ديوارها را سوراخ كنند كه مردم وارد شوند و بخورند . و دستور مىدادم كه هر روز
هامش
( 1 ) - 7 / 9 ما تجب الزكاة .
( 2 ) - 17 / 2 و 1 زكات غلّات .