ايشان تا آخر زمان « 1 » . و در اين سفر ، حضرت صلى الله عليه و آله زنهاى خود را هم با خود برده بود ، و در مراجعت از اين سفر قضيّهء غدير خم اتّفاق افتاد « 2 » كه آنجا رسولاللَّه صلى الله عليه و آله [ حضرت ] امير عليه السلام را بجاى خود خليفه و جانشين تعيين فرمود « 3 » .
و [ حضرت ] امير عليه السلام در حيات آن حضرت صلى الله عليه و آله و بعد از آن ، حجّهاى بسيار كرده چنانچه [ به ] بعضى از اينها به مناسبت محلّ اشاره خواهد شد .
و حافظ ابونعيم اصفهانى كه از مشاهير علماى اهل تسنّن است ، در كتاب « حلية » نوشته كه : امام حسن عليه السلام دوبار از مال و منال خود بيرون رفت ، چنانچه در خانهء او از صامت و ناطق هيچ نماند و همه را در راه خدا به مستحقّ صرف نمود ، و سه دفعه مال و اسباب خود را با خدا قسمت نمود ، حتّى نعلينى كه در پا مىكرد ، يكى را به فقرا مىداد و ديگر را به جهت خود مىگذاشت « 4 » ، و رياضت نفسانيّهء آن حضرت عليه السلام به حدّى بود كه بيست نوبت پياده از مدينه حجّ نموده « 5 » ، و با آنكه اسبان و شتران همراه مىداشت سوار نمىشد « 6 » .
هامش
( 1 ) - كافى 4 / 245 ح 4 ( بطور مشروح ) ؛ وسايل 11 / 213 ب 2 ح 14647 ؛ بحار 21 / 390 ب 36 ح 13 و 96 / 94 ب 9 ح 18 ؛ مستطرفات / 551 .
( 2 ) - در ( بحار 37 / 108 ب 52 ) خبرى از « ابوهريره » در فضيلت عيد غدير چنين نقل شده است : « كسى كه روز هجدهم ذى حجه را روزه بدارد خداوند برايش روزه شصت ماه محسوب فرمايد ، كه همانا ( آن روز ) غدير خم است كه در آن رسول خدا ( ص ) دست على بن ابى طالب را گرفته ( به مردم ) فرمود : آيا بر مومنين صاحب ولايت نيستم ؟ گفتند : بلى اى رسول خدا . فرمود : هر كه من مولاى اويم على ( ع ) مولاى اوست . عمر به او عرضه داشت : به به اى پسر ابى طالب ! مولاى من و تمامى مسلمانان شدى . پس خداوند آيه « اليوم اكملت لكم دينكم » ؛ مائده / 3 ، را نازل فرمود . در همان منبع نيز خبرى از « معلى بن خنيس » از حضرت صادق ( ع ) نقل شده مبنى بر اينكه آن روز مطابق با نوروز بوده است . اين مطلب با محاسبات نجومى هم قابل اثبات است . م .
( 3 ) - شرح اين سفر حج با ذكر قضيه غدير در ( تاريخ يعقوبى 2 / 112 - 109 ) نقل شده است . م . .
( 4 ) - حليةالاولياء 2 / 38 - 37 .
( 5 ) - حلية الاولياء 2 / 37 .
( 6 ) - المناقب 4 / 14 ؛ بحار 43 / 339 ب 16 ذيلح 13 .