اوّل ، مسجد قبا : و آن در سمت جنوب مدينهء منوّره واقع است به مسافت دو ميل « 1 » ؛ در حديث است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده : هر كه در مسجد قبا دو ركعت نماز كند ثواب يك عمره به او مىدهند « 2 » . و به سند معتبر از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه آن حضرت فرمود : نماز بسيار بكن در مسجد قبا ، كه آن اوّل مسجدى است كه جناب پيغمبر صلى الله عليه و آله در عرصهء مدينه در او نماز خوانده « 3 » .
مروى است كه : رسول خدا صلى الله عليه و آله در روز اوّل ماه ربيع الاوّل از مكّهء معظّمه هجرت فرموده ، به طرف مدينه آمدند ، و روز دوشنبه دوازدهم « 4 » ماه مزبور ، وقت زوال ، به مدينه رسيد ، و اين سال اوّل هجرت بود ، و تاريخ را از محرّم الحرام قرار دادند ، و آن حضرت در قبا فرود آمد در خانهء كلثوم بن هدم « 5 » ، و بعد از آن به خانهء خشميّهء اوسى نقل [ مكان ] فرمود ، و بعد از سه روز ( يا دوازده روز ) كه جناب امير عليه السلام به مدينه منتقل شد و در ايّامى كه در قبا بود ، مسجد قبا را بنا كرده و اين اوّل مسجد بود كه جناب پيغمبر صلى الله عليه و آله بنا كرده ، و آن مسجدى است كه خلّاق عالم در وصفش در سورهء توبه فرموده : ى لَمَسْجِدٌ اسِّسَ عَلَى التَّقْوى مِنْ أوَّلِ يَوْمٍ أحَقُّ أنْ تَقُومَ فيهِ فيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أنْ يَتَطَهَّرُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرينَى « 6 » ، يعنى : « هر آينه مسجدى كه بنا نهاده شده است بر پرهيزكارى از اوّل روزى از روزهاى وجود ، آن سزاوارتر است بر آنكه قيام كنى در او از
هامش
( 1 ) - ميل : واحد مسافت . . . و معادل با 1482 متر فرانسوى . لغت نامه .
( 2 ) - الفقيه 1 / 229 ح 686 ؛ وسايل 5 / 286 ب 60 ح 6564 و 14 / 355 ب 12 ح 19377 ؛ كاملالزيارات / 24 ب 6 ح 2 .
( 3 ) - كافى 4 / 560 ضمنح 2 ؛ التهذيب 6 / 17 ب 5 ضمنح 19 ؛ وسايل 14 / 353 ب 12 ضمنح 19374 ؛ بحار 21 / 256 ب 30 ح 3 و 22 / 157 ب 1 ضمنح 17 و 97 / 213 ب 7 ضمنح 4 ؛ كاملالزيارات / 26 ب 6 ضمنح 5 .
( 4 ) - دوازدهم . م .
( 5 ) - عبارت متن « كلثوم بنت هدم » . م .
( 6 ) - توبه / 108 .