شدم « 1 » .
الحاصل : كسى كه خلّاق احديّت اين قدر فيوضات را در خصوص [ او ] « 2 » روا دانسته و لايق حالش داند ، البتّه چنين كسى تمامى معاصى را در آنجا گذاشته ، پاك پاكيزه از آن موقف خواهد برگشت ؛ چنانچه در بعضى از كتب نوشتهاند كه : مردى در عرفات ، روز عرفه هميان خود را نِسياناً « 3 » مىگذارد و بعد از كوچ حجّاج ، در اثناى راه بيادش آمده بر مىگردد ، پس ناگاه مىبيند كه صحراى عرفات پر است از سگها و ميمونها ! از ديدن اين احوال ترسيده بر مىگردد ، ناگاه مىبيند كه آن حيوانات صدا مىكند : نترس و مَرو كه ما گناهان حجّاجيم ، ما را اينجا گذاشته خودشان طيّب و طاهر برگشتهاند ( صحبتى داير بر اين مطلب در فصل قربانى ذكر خواهد شد ان شاءاللَّه تعالى ) .
فايدة : بدان كه تفضّلات و اكرامات خلّاق عالم به سبب اين مكان مقدّس ، غير از سلسلهء مكلّفين ، بر بعضى از حيوانات هم شامل مىشود ، و باعث دخول آنها به بهشت مىباشد در آخرت ؛ چنانچه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه : هر شترى كه هفت سال در روز عرفه در موقف عرفات سوار او شده باشند ، خداى تعالى قرار مىدهد آن را از حيوانات بهشت و نسل او را مبارك مىگرداند « 4 » .
مناسبة : بعضى ارباب تاريخ و سير نوشتهاند كه : چندى از حيوانات به بهشت مىروند :
هامش
( 1 ) - وسايل 13 / 550 ب 19 ح 18415 ؛ مستدرك 10 / 32 ب 18 ح 11386 - 1 ؛ بحار 9 / 300 ب 2 ( ضمن حديثى طولانى ) و 96 / 249 ب 47 ح 1 ؛ الاختصاص / 39 فيه مسائل اليهودى ؛ امالى صدوق / 193 س 35 ؛ روضةالواعظين 2 / 359 فضائل الحجّ .
( 2 ) - عبارت متن « بنده » . م .
( 3 ) - نِسياناً : از روى فراموشى . م .
( 4 ) - وسايل 11 / 541 ب 51 ضمنح 15486 ؛ بحار 46 / 70 ب 5 ضمنح 46 و 61 / 206 ب 8 و 96 / 385 ب 3 ضمنح 10 ؛ ثوابالاعمال / 50 بابنادر ؛ المحاسن 2 / 635 ب 15 ضمنح 133 .