و نظير اين مطلب اتّفاق افتاده در زمان قرامطه ، كه با دست قائم عليه السلام قرار گرفت « 1 » ؛ و مجمل قصّه آن است كه :
[ در ] زمان و مكتفى « 2 » عبّاسى « 3 » ، از طايفهء قرامطه ، ابوسعيد نامى در بحرين خروج كرد ، و خانهاى ساخته اسمش را كعبه گذاشت ، نزاعى در بين او و مكتفى « 4 » واقع شد ، بعد ساكت شدند ، باز مكتفى « 5 » لشكر بسيار بسر آنها ريخت در حالتى كه قرامطه تا به مكّه آمده بودند ، اين دو لشكر در مكّه دعوا كرده لشكر متكفى مغلوب شد ، و قرامطه به حكم سردار خودشان ، كه ابوطاهر نام داشت ، روز ترويه « 6 » وارد مكّه شدند و اموال حُجّاج را غارت كردند و همه را به قتل رسانيده ، از جملهء مقتولين ، على بن بابويه است كه طواف مىكرد [ و ] طواف خود را قطع نكرد ، پس او را با شمشير زدند ، به زمين افتاد و اين شعر را خواند :
« تَرَى الُمحِبِّينَ صَرْعى في دِيارِهِم * كَفِتْيَةِ « 7 » الْكَهْفِ لا يَدْرُونَ كَم لَبِثُوا »
انتهى « 8 » . حتّى در ميان مسجدالحرام از حُجّاج بسيار خون ريختند و هرچه به دست بود غارت كردند ، و تمام خزينه را متصرّف شدند ، و جمع كثيرى بى غسل و كفن دفن نمودند ، و حجرالاسود را از جاى خود كندند ، و مردى او را با عمود زده ، چند پاره كردند ، و در كعبه را كندند ، و شخصى به بام كعبه رفت كه ناودان را بكند ، آن شخص افتاده مُرد ، و بسيارى از كشتگان را به چاه زمزم ريختند و مابقى را در مسجد بدون غسل و كفن و نماز در زير خاك كردند ، و استارِ كعبه « 9 » را پاره كرده ميان خود قسمت نمودند ، و حجر را با خود به بحرين بردند ، و حجرالاسود قريب به بيست [ و ] دو سال در نزد قرامطه ماند ، و در آن مدّت ، حُجّاج از براى طواف ، اعتبار جاى حجر مىكردند ، پس
هامش
( 1 ) - به ماجراى نقل شده از « ابن قولويه » ، ذيل همين قسمت مراجعه شود . م .
( 2 ) - عبارت متن « متكفّى » . م .
( 3 ) - جهت آگاهى بيشتر از مشروح ماجراهاى قرامطه مىتوان به اين منابع مراجعه نمود : تاريخ طبرى / ج 8 ؛ البداية و النهاية / ج 11 .
( 4 ) - عبارت متن « متكفى » . م .
( 5 ) - عبارت متن « متكفى » . م .
( 6 ) - تَروِيَة : روز هشتم از ماه ذيحجّه . لغت نامه .
( 7 ) - عبارت متن « كثيبة » . م .
( 8 ) - همچنانكه در متن نيز اشاره شد ، اين شعر منسوب به « على بن بابويه » است كه گويند در مسجدالحرام و بهدست قرامطه شهيد شد ، و در هنگام شهادت آن را سروده است ؛ الامامة و التبصرة / 171 ؛ ثواب الاعمال / 300 ؛ خاتمة المستدرك 3 / 281 ؛ البداية و النهاية 11 / 182 ( بدون ذكر نام ، و با عبارت « بعض اهل الحديث » ) ؛ مجمع البحرين 4 / 268 - 267 .
( 9 ) - استارِ كعبه : پردههاى آن . لغت نامه .