تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3961

مساهمون:

ص٣٩٦١

همپيله

(
ham - pile
) ا . پ . هم‌سنك و هم‌وزن .

همپيمان

(
ham - paym n
) ا . پ . معاهد و هم‌شرط و هم‌عهد .

همة

(
hammat
) ا . ع . بسند و كافى . يق : هذا رجل همتك من رجل : اى حسبك .

همة

(
hammat
) و (
hemmat
) ا . ع . خواهش و كارى كه قصد كردن آن نمايند . و قصد دل . يق : فلان بعيد الهمة . و كذلك : بعيد الهمة . ج : همم .

همة

(
hemmat
) ا . ع . پيرمرد فانى . ج : اهمام . و نيز همة : مؤنث هم يعنى پيرزن فانى . ج : همات و همائم .

همت

(
hamt
) م . ع . همت الثريد همتا ( از باب نصر ) : در روغن نهان شد اشكنه .

همت

(
hemmat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - اراده و آرزو و خواهش و قصد و استوارى و عزم و آهنك و توجه و دعا و شجاعت و دليرى و زور و قوت و نيرو و طاقت . و فال نيك . و همت كردن : جهد و كوشش كردن و اراده كردن .

همتا

(
ham - t
) ا . پ . مثل و مانند و نظير و همسر و شريك . و بىهمتا : بىمثل و مانند و بىنظير و بىشريك .

همتاب

(
ham - t b
) ص . پ . داراى يك تاب و توانايى و هم‌زور .

همتازيانه

(
ham - t ziy ne
) ا . پ . شريك در تاخت و تاز و تاراج و غارت .

همتاه

(
hem - t h
) ا . پ . همتا .

همتائى

(
ham - t 'i
) ا . پ . برابرى و همسرى .

همترازو

(
ham - tar zu
) ص . پ . متساوى در وزن و هم‌سنك و هم‌قدر و مقابل .

همتع

(
homto '
) ا . ع . بار درختى حجازى كه تنضب گويند .

همتك

(
ham - tak
) و

همتگ

(
ham - tag
) ا . پ . رفيق و همراه در راه رفتن .

همتكى

(
ham - taki
) و

همتگى

(
ham - tagi
) ا . پ . مسافرت با رفيق .

همتلميذ

(
ham - talmiz
) ا . پ . هم‌مكتب و هم‌درس .

همج

(
hamj
) م . ع . همجت الابل من الماء همجا ( از باب نصر ) : يك بار بقدرى آب خوردند شتران كه سير شدند .

همج

(
hamaj
) ا . ع . گرسنگى . و بدى تدبير در معاش . و همج هامج : در تأكيد گويند .

همج

(
homaj
) ع . ج . همجة .

همج

(
hamaj
) م . ع . همج همجا ( از باب سمع ) : گرسنه شد . و نيز بدمعاش و بدزندگانى گرديد .

همجا

(
hamj
) ا . پ . ملامت و جور و تعدى و ستم و اذيت .

همجاى

(
ham - j y
) و

همجائى

(
ham - j 'i
) ا . پ . همشهرى و هم‌ولايتى و دوستى و قوميت .

همجة

(
hamajat
) ا . ع . يك نوع مگس‌ريزه شبيه بپشه كه بر روى گوسپند و خر نشيند . و گوسپند لاغر و ميش كلانسال . و مردم فرومايه . و مردم احمق . ج : همج .

هم‌جنب

(
ham - janb
) ا . پ . هم‌نشين و دوست .

هم‌جنس

(
ham - jens
) ا . پ . متجانس و از يك جنس .

هم‌جنسى

(
ham - jensi
) ا . پ . مجانست .

هم‌جنك

(
ham - jang
) ا . پ . محارب و نيز رفيق در جنك .

هم‌جوار

(
ham - jev r
) ا . پ . همسايه و هم‌شهرى .

همجى

(
hamji
) ا . پ . جانورى كوچك مانند ملخ كه پيوسته بر روى علفها مىگردد و جعل .

هم‌چشم

(
ham - cacm
) ا . پ . رقيب و حريف و كسى كه همسرى مىكند با ديگرى .

هم‌چشمى

(
ham - cacmi
) ا . پ . رقابت و حسد و رشك و مقابلى . و هم چشمى كردن : برابرى و مقابلى كردن و هم‌سرى كردن .

همچنان

(
ham - can n
) م ف . پ . به آن روش و به آن طريق و به همان طريق و همانطور و همچون آن .

همچنانچه

(
ham - can n - ce
) م ف . پ . مانند آنچه و هم چون و مثل آنچه .

همچنانكه

(
ham - can n - ke
) م ف . پ . مانند آنكه و به همان طريق كه .

همچند

(
ham - cand
) م ف . پ . همين‌قدر و همان قدر و داراى يك قدر .

همچنين

(
ham - conin
) م ف . پ . مانند اين و مثل اين و به اين طريق و به اين روش .

همچو

(
ham - co
) و

همچون

(
ham - cun
) و

همچين

(
ham - cin
) م ف . پ . چون و مانند و مثل و مثل آن و مثل اين و چنين و بدين نحو و مشابه و برابر .

همحال

(
ham - h l
) ا . پ . يار و همدم و داراى يك وضع و يك حالت و