تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3771

مساهمون:

ص٣٧٧١
پرست .

نمير

(
namir
) ا . ع . آب پاكيزه و بسيار و روشن و ساده شيرين باشد و يا نباشد . و حسب خالص و پاك از آلايش .

نمير

(
nomayr
) ا . ع . پدر قبيله‌اى از تازيان .

نميرا

(
namir
) ا . پ . شرح و بيان و تفسير .

نميص

(
namis
) ص . ع . موى بركنده .

نميص

(
namis
) ا . ع . علفى كه ستور با دهن كنده باشد . و گياهى كه پس از خوردن ستور دوباره سبز گردد .

نميقه

(
namiqe
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مكتوب و رساله و نامه .

نميلة

(
namilat
) ا . ع . سخن چينى .

نميمة

(
namimat
) ا . ع . سخن چينى . و آواز تركش . و آواز كتابت . و آواز كلام نرم و سخن آهسته . ج : نمائم .

نميمه

(
namime
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سرگوشى و سخن آهسته و غيبت و بهتان .

نميمه‌كار

(
namime - k r
) ا . پ . آنكه غيبت مىكند و افترا مىزند و خوش‌آمد مىگويد .

نميمى

(
namimi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - افترا و غيبت و خوش‌آمد و ريشخند .

نن

(
non
) ا . ع . حرف نون .

نن

(
nann
) و (
nenn
) ا . ع . موى سست و شعر ضعيف .

نندرخورد

(
nandar - xord
) ا . پ . واو معدوله - نالايق و ناسزاوار .

ننگ

(
nang
) ا . پ . بلغت زند و پازند : ماكيان و مرغ خانگى .

ننگ

(
nang
) ا . پ . آبرو و حرمت و عزت و اعتبار و نيك‌نامى . و بدنامى و بىآبرويى و رسوايى و عيب و عار و شرم و فرومايگى و فضاحت و زشتى . و جنك و جدال . و خنثى و مخنث . و ننگ داشتن : شرم داشتن . و خجل و شرمنده بودن و خوار و حقير بودن . و حفظ ناموس و ننگ كردن : حفظ كردن آبرو و حرمت و نيكنامى را . و بىناموس و ننگ : بىآبرو و بىاعتبار .

ننگسار

(
nang - s r
) ا . پ . مسخ و در آمدن از صورتى به صورت ديگر كه بدتر و قبيح‌تر از صورت اول باشد .

ننگنامه

(
nang - n me
) ا . پ . جنك‌نامه . و نظم و نثرى كه بطريق هجو و عيب‌جويى و بدگويى نوشته شده باشد .

ننگين

(
nangin
) ص . پ . عيب‌دار و معيوب و زشت .

ننگين نمد

(
nangin - namad
) ا . پ . بالاپوش زشت و بد تركيب .

ننم

(
nanam
) پ . مخفف ننه‌ام يعنى مادر من .

ننه

(
nane
) ا . پ . مادر . و ننه جان : مادرجان و كلمه‌اى كه مادر هنگام مهربانى به فرزند خود مىگويد .

ننهيدن

(
nanhidan
) ف م . پ . پوشيدن و پنهان كردن و نهفتن .

ننهاده

(
naneh de
) ص . پ . گذاشته نشده و برقرار نكرده .

نو

(
nav
) واو ملفوظ . پ . ح م . نويدن . ا . ناله و زارى و جنبش و لرز .

نو

(
nav
) ا . پ . واو ملفوظ - شجاع و دلير و پهلوان . و نام نوايى از موسيقى .

نو

(
nav
) واو ملفوظ و (
nov
) و (
no
) واو مجهول و (
nu
) ص . پ . تر و تازه و تهدرز و جديد . و نوباوه : شراب تازه . و نوبهار : فصل بهار . و حنا نو كردن : تازه با حنا خضاب كردن . و قبا نو كردن : بالاپوش تازه پوشيدن . و ماه نو كردن : رؤيت هلال نمودن .

نوء

(
nav '
) ا . ع . سقوط ستارهء يكى از منازل بيست و هشت‌گانه و طلوع رقيب آن از مشرق . ج : انواء و نو آن ، و تازيان همچو گمان مىكردند كه هرگاه ستاره‌اى از منزلى ساقط شود و ستارهء ديگر در مقابل آن طلوع كند ناچار باران و باد و گرما و يا سرما خواهد آمد و مىگفتند : مطر نابنوء كذا : يعنى در نوء فلان منزل از منازل بيست و هشت‌گانه باران آمد . و نيز نوء : باران . و عطا و دهش . و طلوع .

نوء

(
nav '
) م . ع . ناء نوء و تنواء ( از باب نصر ) : برخاست بكوشش و مشقت تمام . و ناء بالحمل : برخاست با آن بار بگرانى . و ناء به الحمل : سنگينى كرد به آن آن بار و مايل گردانيد آن را . قوله تعالى :
ما إِنَّ مَفاتِحَهُ لَتَنُوأُ بِالْعُصْبَةِ
. و ناء فلان : افتاد فلان از گرانبارى . و ناء النجم نوء : فرو رفت آن ستاره به مغرب و برآمد رقيب آن بمشرق . و ناء فلان : دور شد فلان .

نوا

(
nav
) ا . پ . پيشكش و مبلغى پول نقد كه در نزد پادشاهى فرستد تا از تاخت و تاز و غارت آن پادشاه ايمن باشند . و بزرگترين و بهترين هر چيزى . و شتالنك . و رقص و برجستگى و فروجستگى و جست و خيز . و نامى از نامهاى مغولان . و نام آتش‌پرستى . و نغمه و سرود و آهنك و آواز . و ناله‌خواه از انسان باشد و يا مرغان . و نام مقامى از دوازده مقام موسيقى . و نام سازى . و بسيارى مال و توانگرى و دولت و ثروت و نيكويى حال
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3771 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )