تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3762

مساهمون:

ص٣٧٦٢

نكوهش

(
nakuhec
) و (
nekuhec
) پ . ح م . نكوهيدن . ا . سرزنش و عيب‌گويى و عيب‌جويى و مذمت و ملامت و اهانت و تحقير و افترا .

نكوهنده

(
nekuhande
) پ . افا . نكوهيدن و مفترى و افترا زننده و ذليل كننده و حقير نماينده و ملامت كننده و تهمت زننده .

نكوهيدگى

(
nekuhidagi
) ا . پ . ملامت و مذمت و حقارت .

نكوهيدن

(
nakuhidan
) و (
nekuhidan
) ف م . پ . تحقير نمودن و كوچك شمردن و حقير پنداشتن و اهانت كردن و سبك شمردن و رد كردن و قبول ناكردن و ناپسنديدن و ملامت كردن و زشت و ناخوش گفتن و مذمت كردن و سرزنش كردن و عيب گفتن و شكايت كردن از كسى و اهانت كردن از دين .

نكوهيده

(
nakuhide
) و (
nekuhide
) ص . پ . تحقير شده و اهانت شده و سرزنش شده و ناپسنديده و عيب كرده شده و سخن بد شنيده . و افعال نكوهيده : كارهاى نالايق و ناسزاوار .

نكوهيده راى

(
nekuhide - r y
) ص . پ . كسى كه در مشورت و كنكاش راى و انديشهء وى پسنديده نباشد و رد كرده شده باشد و سزاوار نكوهش بود .

نكوئى

(
neku'i
) ا . پ . نيكى و نيكويى و خوبى .

نكه

(
nakh
) م . ع . نكه الرجل على زيد و له نكها و نكهه نگها ( از باب فتح و ضرب ) : دميد و نفس كشيد آن مرد بر بينى زيد تا معلوم نمايد زيد كه آن مرد شراب خورده است و يا نخورده . و نكهت الشمس : سخت شد گرمى آفتاب . و استنكهت الرجل فنكه فى وجهى نكها ( از باب سمع و فتح ) : امر كردم آن مرد را كه بدمد و نفس كشد بر روى من تا بدانم كه آيا شارب خمرست و يا نيست . و نكهه الرجل ( مجهولا ) : برگرديد بوى دهن آن مرد از تخمه .

نكه

(
nokkah
) ا . ع . بلغت تميم بمعنى نقه است يعنى شتران سست و ضعيف از بيمارى برخاسته .

نكهة

(
nakhat
) ا . ع . بوى دهان .

نكهت

(
nakhat
) و (
nokhat
) و

نكهه

(
nokhe
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بوى خوش . و بوى دهان .

نكهه

(
nakhe
) ا . پ . ريسمان باد بادك .

نكى

(
naky
) م . ع . نكى العدو و فيه نكيا و نكاية ( از باب ضرب ) : كشت دشمن را و مجروح كرد آن را . و نكى القرحة : باز كرد پوست آن ريش را . المثل : لا تنك ( بصيغة المضارع مجهولا ) دعاء له : اى لا نكيت و لا جعلت منكيا .

نكيب

(
nakib
) ا . ع . دايرهء سپل شتر .

نكيباء

(
nokayb '
) ا . ع . مصغر نكباء . ر . نكباء .

نكيثة

(
nakisat
) ا . ع . سرشت و طبيعت . و قوت و توانايى . و نفس . يق : فلان شديد النكيثة . و عهدشكنى و خلاف و دروغ . يق : لا نكيثة فى قوله : خلاف و دروغى در گفتار وى نيست . و نيز غايت كوشش و جهد . و كار دشوارى كه در آن مردم عهد و پيمان شكنند .

نكير

(
nakir
) ص . ع . حصن نكير : قلعهء استوار .

نكير

(
nakir
) ا . ع . ديگرگونى و برگرديدگى حال . و جحود و انكار . و نام فرشته پرسنده در گور .

نكير

(
nakir
) م . ع . نكر نكرا و نكيرا . ر . نكر (
nokr
) و (
nokor
) و (
nakar
) .

نكيرين

(
nakirayn
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نام دو فرشتهء پرسندهء در گور كه يكى را نكير و ديگرى را منكر نامند .

نكيف

(
nakif
) ا . ع . يك قسم بيمارى در ستور كه باصطلاح طب مرو گويند . و ذات نكيف : نام موضعى در عربستان . و يوم نكيف : نام روزى كه بنى كنانه از قريش شكست خوردند .

نگ

(
nag
) ا . پ . كام و سقف دهان .

نگار

(
neg r
) ا . پ . نقش و تصوير . و بت و صنم . و نقشى كه از حنا بر دست و پاى محبوب كنند . و معشوق و محبوب و كسى كه وى را بسيار دوست داشته باشند . و نگار خاطر : نقش خاطر . و نگار عالم و يا نگار روزگار : محبوب همهء مردم . و پر نقش و نگار : پر از صورتهاى رنگارنگ .

نگار

(
neg r
) ص . پ . نگارنده و نقش كننده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند اخبار نگار : يعنى نگارندهء اخبار و بدايع نگار : آنكه چيزهاى بديع مىنگارد .

نگارخانه

(
neg r - x ne
) ا . پ . خانهء بنقش و نگار آراسته شده و نقاشى كرده شده . و كتاب مانى نقاش .

نگارديده

(
neg r - dide
) ص . پ . با حنا نگار شده .

نگارستان

(
neg rest n
) ا . پ . خانهء بنقش و نگار آراسته شده و نقاشى كرده شده . و كتاب مانى نقاش . و نام كتابى در