فرش و بساط و گستردنى و متاع و كالا و بالش و جز آن . ج : نجود و نجاد . و راهنماى ماهر و رسا . و جاى بىدرخت . و غم و اندوه . و چيرگى و غلبه . و نام درختى شبيه بشبرم . و ثدى و پستان . و بدن با خوى .
نجد
(
najd
) ص . ع . رجل نجد فى الحاجة : مرد شتاب در حاجت .
نجد
(
najd
) م . ع . نجد نجدا ( مجهولا ) ( از باب نصر ) : اندوهناك گرديد و رنج ديد . و نجد البدن عرقا : خوى روان شد بر اندام . و نجد فلانا : اعانت كرد فلان را .
نجد
(
najd
) و (
najod
) ا . ع .
مذكر آيد ، نام قسمتى از بلاد عرب كه بر خلاف غور است كه تهامة باشد و اعلاى نجد تهامه و يمن است و اسفل آن عراق و شام .
نجد
(
najd
) و (
najed
) و (
najod
) ا . ع . شجاع و دلير درگذرندهء در امور كه ديگران در آن عاجز باشند . ج : انجاد .
نجد
(
najad
) ا . ع . خوى و عرق .
نجد
(
najad
) م . ع . نجد نجدا ( از باب سمع ) : رنج ديد . و نيز نجد :
خوى كردن از ماندگى و رنج . و كند خاطر گرديدن و مانده شدن .
نجد
(
nojod
) ع . ج . نجد . و ج .
نجود . و ج . نجيد .
نجداء
(
nojad '
) ع . ج . نجيد .
نجدات
(
najad t
) ع . ج . نجدة .
و النجدات : اصحاب نجدة بن عامر حنفى خارجى .
نجدة
(
najdat
) ا . ع . شجاعت و دليرى . و كارزار و قتال . و سختى . و باس و ترس و بيم . ج . نجدات . و لاقى فلان نجدة اى شدة . و رجل ذو نجدة اى ذو باس و شجاعة .
نجدة
(
najdat
) م . ع . نجد نجادة و نجدة . ر . نجادة .
نجدت
(
najdat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - شجاعت و دليرى و مردانگى .
نجدى
(
najdi
) ا - ص . پ .
مأخوذ از تازى - منسوب بنجد عربستان و متوطن در نجد . و نجدى و يا شيخ نجدى :
شيطان .
نجذ
(
najz
) ا . ع . سخن سخت .
نجذ
(
najz
) م . ع . نجذ نجذا :
( از باب ضرب ) : گزيد آن را بدندانهاى سپسين . و نجذ فلانا : ستيهيد بر فلان .
نجر
(
najr
) ا . ع . نژاد و اصل هر چيزى و حسب . و خوى و طبيعت . و قدر و رتبه و درجه . و رنك و گونه . و اختلاف و تلون . و ناپايدارى و بىثباتى . و قصد و آهنك و اراده . و گرمى و حرارت . و زمين مكه . و زمين مدينه .
نجر
(
najr
) م . ع . نجر الخشبة نجرا ( از باب نصر ) : تراشيد آن چوب را .
و نجر الماء : گرم كرد آب را با سنك تفسان . و نجر الشئ : آهنك آن چيز نمود . و نجر الابل : سخت راند شتران را .
و نجر فلان : نجيرة ساخت فلان . و نجر الشئ : كشيد آن چيز را . و نجر جاريته : جماع كرد با كنيزك خود . و نجر نجرا : گره كرد انگشت ميانى را و به پشت آن گره زد بر سر كسى . و نيز نجر :
ميانه روى كردن در هر چيزى .
نجر
(
najar
) ا . ع . تشنگى كه در شتران و گوسپندان از خوردن حبوب عارض مىشود چنان كه هرگز سيراب نشوند پس بيمار گشته بميرند و گاه در انسان از خوردن شير ترش عارض گردد .
نجر
(
najar
) م . ع . نجرت الابل نجرا ( از باب سمع ) : بتشنگى نجر گرفتار شدند شتران .
نجران
(
najr n
) ا . ع . چوبى كه پاشنه در به روى وى گردش كند . و تشنه و عطشان . و نام شهرى در يمن . و موضعى در بحرين . و جايى در نزديكى دمشق . و جاى ديگر در ميان كوفه و واسط .
نجرة
(
najerat
) و
نجرى
(
najr
) ص . ع . ابل نجرة : شتران گرفتار تشنگى نجر . و كذا : ابل نجرى .
نجز
(
najz
) م . ع . نجز حاجته نجزا ( از باب نصر ) : روا كرد حاجت او را .
نجز
(
najz
) و (
nojz
) ا . ع .
حاجت نزديك بروايى . يق : انت على نجز .
حاجتك : يعنى نزديك است حاجت تو روا گردد . و كذلك : على نجز حاجتك .
نجز
(
nojz
) ا . ع . روايى حاجت .
نجز
(
najaz
) م . ع . نجز نجزا ( از باب سمع ) : سپرى شد و نابود گشت .
و نجز الوعد : حاضر آمد آن وعده . و نجز الكلام : منقطع گرديد سخن .
نجس
(
najs
) و (
najes
) و (
nejs
) و (
najas
) و (
najos
) ص . ع . ناپاك و پليد خلاف طاهر . ج : انجاس .
نجس
(
najas
) و (
najs
) م . ع .
نجس نجسا ( از باب سمع ) و نجسا ( از باب نصر ) و نجاسة ( از باب كرم ) : ناپاك و پليد گرديد .
نجس
(
najes
) ص . پ . مأخوذ از تازى - ناپاك و پليد .
نجسى
(
najesi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - ناپاكى و پليدى . و فضله انسان و ديگر حيوانات غير از ستور .
نجش
(
najc
) م . ع . نجش الرجل نجشأ ( از باب نصر ) : پنهان كرد