تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3673

مساهمون:

ص٣٦٧٣
نثار مىكنند .

نثارگر

(
nes r - gar
) و (
nos r - gar
) ا . پ . افشاننده و نثاركننده .

نثاريدن

(
nes ridan
) ف م . پ . نثار كردن پول و جز آن .

نثالة

(
nos lat
) ا . ع . خاكى كه از چاه بيرون آرند .

نثائث

(
nas 'es
) ع . ج . نثيئة .

نثت

(
nasat
) م . ع . نثت اللحم نثتا ( از باب سمع ) : بوى گرفت آن گوشت .

نثج

(
nasj
) م . ع . نثج استه نثجا ( از باب ضرب ) : بيرون انداخت كون آنچه در شكمش بود . و نثج بطنه بالسكين : پاره كرد شكم آن را با دشنه .

نثج

(
nesj
) ا . ع . جبان و ترسوى بىخير .

نثج

(
nosoj
) ا . ع . كونها و دبرها .

نثد

(
nasad
) م . ع . نثد الشئ نثدا ( از باب سمع ) : آراميد و بر جاى ماند آن چيز . و نثدت الكماة : روييد آن سماروغ .

نثد

(
nased
) ص . ع . آرميده و برجاى مانده .

نثدة

(
nasedat
) ص . ع . مؤنث نثد .

نثر

(
nasr
) ص . ع . پراكنده .

نثر

(
nasr
) م . ع . نثر الكلام نثرا ( از باب نصر ) : سخن بسيار گفت . و نثر الولد : فرزند بسيار آورد . و نثر المتوضئ : پس از استنشاق آب ببينى آن شخص وضو گيرنده آنچه در بينى داشت افشاند . و نثر درعه : انداخت زره خود را . و نثر الشئ نثرا و نثارا ( از باب نصر و ضرب ) : پراكنده كرد آن چيز را . و نيز نثر : عطسه كردن گوسپند و بيرون كردن آنچه در بينى باشد كه آن را اذيت كند . يق : نثرت الشاة .

نثر

(
nasr
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سخن پراكنده و غير منظوم بر خلاف نظم كه سخن منظوم و شعر را گويند .

نثر

(
nesr
) ا . ع . پرحرف و پرگو .

نثر

(
nasar
) ا . ع . آنچه پراكنده گردد و بريزد از هر چيزى .

نثر

(
naser
) ا . ع . بسيار سخن و پرگو .

نثرة

(
nasrat
) ا . ع . بن بينى و اندرون بينى . و آنچه متصل ببينى باشد . و گشادگى ميان دو بروت مردم و بروت شير محاذى ديوارهء ميان دو سوراخ بينى . و زرهى كه در پوشيدن آسان باشد و زره فراخ . و عطسه ستور و سرفه ستور . و نام دو ستاره نزديك به يكديگر از منازل ماه كه ميان آنها به قدر يك وجب فاصله است و در آن اندك سپيدى شبيه بابر نمايانست و در بينى برج اسد واقع شده‌اند .

نثط

(
nast
) ا . ع . گياه همين‌كه بكفاند زمين را .

نثط

(
nast
) م . ع . نثط الشئ نثطا و نثوطا ( از باب نصر ) : آراميد آن چيز . و نثط الشئ بيده : به روى زمين بدست برخست آن چيز را تا هموار گرديد . و نثطت الكماة : برآمد آن سماروغ از زمين . و نثط الشئ : گران و سنگين گردانيد آن چيز را .

نثل

(
nasl
) م . ع . نثل اللحم فى القدر نثلا ( از باب ضرب ) : پاره پاره كرد گوشت را و در ديك انداخت . و نثل عليه درعه : انداخت به روى زره او را . و نثل عنه درعه : افكند از وى زره او را . و نثل البئر : بيرون آورد خاك آن چاه را . و نثل الكنانة : بيرون آورد از تيردان آنچه تير در آن بود . و نثل الجراب : آنچه زاد در انبان بود بدر آورد . و نثل الفرس نثلا ( از باب نصر ) : سرگين انداخت آن اسب .

نثل

(
nasal
) ص . ع . حفرة نثل : چاه كنده شده .

نثلة

(
naslat
) ا . ع . گودى ميان دو بروت . و زره و يا زره فراخ .

نثم

(
nasm
) م . ع . نثم الرجل نثما ( از باب ضرب ) : زشت گفت آن مرد .

نثنثة

(
nasnasat
) م . ع . نثنث الرجل نثنثة : بسيار عرق كرد آن مرد . و نثنت اليد نثنثة : مسح كرد دست را . و نثنث الزق : تراوش كرد آن خيك .

نثو

(
nasv
) م . ع . نثوته نثوا ( از باب نصر ) : ظاهر كردم آن را . و نثوت الشئ : پراكنده كردم آن چيز را . و نثوت الحديث : فاش كردم آن خبر را .

نثور

(
nasur
) ص . ع . بسيار فرزند . يق رجل نثور و امرأة نثور . و گوسپندى كه سوراخ پستانش گشاد باشد . و گوسپندى كه از بينى وى كرم مانندى برآيد .

نثوط

(
nosut
) م . ع . نثط نثطا و نثوطا . ر . نثط .

نثول

(
nasul
) ص . ع . امرأة نثول : زنى كه گوشت را پاره پاره كرده در ديك اندازد .

نثى

(
nasy
) م ع . نثيت الحديث نثيا ( از باب ضرب ) : فاش كردم آن خبر را . و نثيت الشئ : پراكنده كردم آن چيز را و آشكار كردم .

نثى

(
nasiyy
) ا . ع . آبى كه از ريسمان دول هنگام آب كشيدن افشانده و چكيده مىشود .

نثيثة

(
n sisat
) ا . ع . تراوش خيك