تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3679

مساهمون:

ص٣٦٧٩
كردم آن مرد را و راندم آن را از حاجتش . و نجه على القوم : برآمد بر آن قوم . و نجه بلد كذا : داخل شد در آن شهر و خوشش نيامد از آن .

نجى

(
naji
) ا . پ . مأخوذ از تازى - راز و هم‌راز .

نجى

(
naji
) و

نجئ

(
naji '
) ص . ع . بدچشم سخت چشم‌زخم رساننده . يقال . هو نجى العين و نجئ العين .

نجى

(
najiyy
) ا . ع . هم‌راز كسى . ج : انجية . و گاه بمعنى راز آيد . و قوله تعالى :
وَ قَرَّبْناهُ نَجِيًّا
اى مناجيا ، و قيل هو مصدر يقع على الواحد و الجمع . و قوله تعالى :
فَلَمَّا اسْتَيْأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِيًّا
اى متناجين .

نجيب

(
najib
) ص . ع . جوانمرد و بزرك و گرامى گوهر از هر چيز و شتر . ج : نجباء و انجاب و نجب و نجائب . و يق : جمل نجيب و ناقة نجيب : شتر گرامى نژاد . ج : نجائب . و جمل نجيب : شتر تواناى سبك و تندرو .

نجيب

(
najib
) ص . پ . مأخوذ از تازى - گرامىنژاد و اصيل و شريف . و نجيب الطرفين : آنكه از طرف پدر و مادر هر دو گرامى نژاد باشد .

نجيبة

(
najibat
) ص . ع . مؤنث نجيب . يق : امرأة نجيبة و ناقة نجيبة . ج : نجائب .

نجية

(
najiyyat
) ص . ع . ناقة نجية : ماده شتر تيزرو .

نجيث

(
najis
) ا . ع . بطئ و درنك‌كار . و راز نهفته . يق : هذا نجيث القوم : يعنى آشكار شد رازى كه آن گروه نهفته داشتند . و ريك توده‌اى كه براى نشانهء تير سازند . و نام تره‌اى .

نجيثة

(
najisat
) ا . ع . خاكى كه از چاه و جوى برآورند . و آنچه از خبر زشت كه آشكار گردد . ج : نجائث . و قولهم : بلغت نجيثته : اى بلغ مجهوده ، يعنى بكوشش خود رسيد .

نجيج

(
najij
) م . ع . نج نجا و نجيجا . ر . نج .

نجيح

(
najih
) ا . ع . راى درست . و مرد پيروز . و رفتار سخت و تند .

نجيحة

(
najihat
) ص . ع . نفس نجيحة : نفس شكيبا .

نجيخة

(
najixat
) ا . ع . مسكه‌اى كه در اطراف شيرزنه چسبد .

نجيد

(
najid
) ا . ع . شير بيشه .

نجيد

(
najid
) ص . ع . دلير درگذرندهء در كارهاى دشوار . ج : انجاد و نجد و نجداء . و اندوه‌مند و رنج‌ديده .

نجير

(
najir
) ا . پ . آهار و سريشى كه جولاهگان و كفش‌دوزان و صحافان به كار مىبرند . و گزمازج و بار درخت گز .

نجيرة

(
najirat
) ا . ع . سقف خانه از چوب ساخته كه در آن نى و جز آن نباشد . و مسكه آميخته با شير و آرد و آب گرم كرده با سنك تفسان . و گياه كوتاه . و جزا و پاداش . و لا نجرن نجيرتك : اى لاجزين جزاءك .

نجيرم

(
najiram
) ا . ع . نام محله‌اى در بصره .

نجيز

(
najiz
) ا . ع . حاضر و آماده .

نجيس

(
najis
) ص . ع . داء نجيس : دردى كه روى بهبود ندارد .

نجيش

(
najic
) ا . ع . صياد و شكارچى .

نجيع

(
naji '
) ا . ع . برگهاى خشك كوفته كه بر آن آب و آرد پاشند و بشتران خورانند . و خونى كه بسياهى زند و يا خون شكم خاصة . و هر طعامى كه گوارا باشد .

نجيف

(
najif
) ا . ع . تير پهن پيكان . و مشك كهنه . ج : نجف .

نجيل

(
najil
) ا . پ . گزمازه و بار درخت گز .

نجيل

(
najil
) ا . ع . نوعى از گياه شور و برك شكسته آن . ج : نجل .

نجاس

(
nac s
) ا . پ . درخت چوب پنبه كه در گرفتن در بطريها به كار مىبرند .

نچالنك

(
nac lnek
) ا . پ . مأخوذ از روسى - رييس محل .

نچك

(
nacak
) ا . پ . نجك و نوعى از تبرزين .

نچلنيك

(
nacalnik
) ا . پ . ماخوذ از روسى - رييس محل .

نچلنيك‌نشين

(
nacalnik - necin
) ا . پ . محل نشيمن و كرسى رييس محل .

نح

(
nahh
) م . ع . نح فلان الجمل نحا ( از باب نصر ) : برانگيخت فلان آن شتر را .

نحاء

(
neh '
) ع . ج . نحى (
nahy
) و (
nehy
) و (
nah
) و (
neh
) .

نحاة

(
noh t
) ع . ج . ناحى .

نحات

(
nah t
) ا . ع . سرشت و طبيعت .

نحاتة

(
noh tat
) ا . ع . تراشه .

نحاحة

(
nah hat
) ا . ع . شكيبايى . و جوانمردى . و زفتى .

نحارية

(
nah riyyat
) ا . ع . نام گروهى .

نحاز

(
nah z
) ا . ع . ناحيه دراز از كشور .

نحاز

(
noh z
) ا . ع . بيمارى كه
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3679 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )