و خوشحال .
مرتاض
(
mort z
) ص . ع . رام شده و تعليم كرده شده .
مرتاض
(
mort z
) ا . پ . مأخوذ از تازى - رياضت كشيده و به خود رياضت داده و از لذايذ دنيوى چشم پوشيده و از دنيا گذشته و كهبد .
مرتاضين
(
mort zin
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - مردمان مرتاض و رياضت كشيده و كهبدان .
مرتان
(
morrat ne
) ا . ع . به صيغهء تثبنه : سختى و تلخى . و لقى منه المرتين :
سختيها و تلخيها از وى ديد .
مرتب
(
morattab
) ص . ع .
ثابت و استوار گردانيده شده . و ترتيب داده شد .
مرتب
(
morattab
) ص . پ . مأخوذ از تازى - ترتيب داده شده . و راست و درست كرده شده . و درجه بدرجه در مرتبه و مقام خود آورده شده . و منظم كرده شده .
مرتب
(
moratteb
) ص . ع . ترتيب دهنده . و در ترتيب و نظم آورنده . و منظمكننده .
و ثابت و استواركننده .
مرتب
(
mortabb
) ص . ع . نعمت دهنده . و نعمت يافته .
مرتبأ
(
mortaba '
) ا . ع . جاى ديدبان .
مرتبان
(
martab n
) و
مرتبانى
(
martab ni
) ا . پ . ظرفى كه از چينى اعلا سازند و از آن زهر نمىتواند بگذرد . و هر آوند و سبو مانندى كه از چينى ساخته شده باشد .
مرتبة
(
martabat
) ا . ع . پايه و درجه و منزلت و مكانت . و جاى ديدبان بر سر كوه و بلندى . ج : مراتب . قيل : المراتب فى الجبل و الصحارى هى الاعلام التى ترتب فيها العيون و الرقباء .
مرتبت
(
martabat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - درجه و پايه و منزلت و مكانت .
مرتبث
(
mortabes
) ص . ع . پراكنده و متفرق .
مرتبس
(
mortabes
) ص . ع . گوشت سخت و درهم .
مرتبط
(
mortabat
) ص . ع . بسته و بند كرده شده .
مرتبط
(
mortabet
) ص . ع . آنكه اسب آراسته و آمادهء براى جنگ نگاه مىدارد .
مرتبط
(
mortabet
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - ربط داده شده . و بسته و بهم بستهء . و پيوسته و بند كرده شده .
مرتبع
(
mortaba '
) ا . ع . فرود آمد نگاه در بهاران
مرتبع
(
mortaba '
) و (
mortabe '
) ا . ع . مرد ميانه .
مرتبق
(
mortabeq
) ص . ع . آهوى در دام افتاده . و آنكه در كارى در افتد و در ربقه در آيد .
مرتبن
(
mortaben
) ص . ع . بجاى بلند برآينده .
مرتبه
(
martabe
) ا . پ . مأخوذ از تازى - درجه و پايه و منزلت و مكانت .
و بلندمرتبه : داراى جاه و جلال . و كمالمرتبه : داراى كمال . و نيز مرتبه :
دفعه و بار . و يك مرتبه : يك بار و يك دفعه .
مرتبئ
(
mortabe '
) ص . ع . كسى كه بر بالا بر آيد و ديدبانى كند .
مرتث
(
mortass
) و
مرتثة
(
mortassat
) ص . ع . افتادهء سست و ضعيف .
يق : جمل مرتث و ناقة مرتثة .
مرتثد
(
mortased
) ص . ع . بر هم نهندهء متاع و رخت . و پهلوى همديگر نهندهء متاع و رخت .
مرتج
(
mortaj
) ص . ع . عاجز در سخن گفتن .
مرتج
(
mortaj
) ا . ع . مرد اسنك و ريم نقره .
مرتج
(
mortajj
) ص ع . مضطرب و لرزان و خشمناك .
مرتجة
(
mortajat
) ص . ع . ارض مرتجة : زمين بسيار گياه .
مرتجح
(
mortajeh
) ص . ع . متحرك به بالا و پائين و به سرعت و بدون اختيار در حين جنبانيدن . و جنبانندهء سرين . و مايل شده و ميل كرده .
مرتجز
(
mortajez
) ص . ع .
ارجوزهخوان .
مرتجز
(
mortajez
) ا . ع . نام يكى از اسبهاى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله كه از جهت خوبى آواز بدين نام ناميده شده بود .
مرتجس
(
mortajes
) ص . ع .
بناى لرزنده . و آسمان غرنده . و شتر بانگ كننده .
مرتجل
(
mortajal
) ص ع . گفته شدهء بطور بديهه .
مرتجل
(
mortajel
) ص . ع .
آنكه مىگيرد پاى كسى را . و بديهه گويندهء شعر و سخن و خطبه . و گردآورندهء ملخ بسيار براى بريان كردن . و آنكه مىگيرد زند را بهر دو دست و بهر دو پاى .
مرتجلا
(
mortajalan
) م - ف .
پ . مأخوذ از تازى - بطور بديهه گفتن .
مرتجم
(
mortajem
) ص . ع . فراهم آورده شده و روى هم توده شده .
مرتجى
(
mortaji
) ص . ع . پر از اميد ، و ترسناك . و پر بيم .