تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3131

مساهمون:

ص٣١٣١
مجدف .

مجادل

(
maj del
) ا . ع . نام شهرى .

مجادل

(
maj del
) ع . ج . مجدل .

مجادل

(
moj del
) ص . ع . خصومت‌كننده و جنگجو و ستيزه‌جو .

مجادلة

(
moj dalat
) م . ع . جادله مجادلة و جدالا : خصومت كرد با او .

مجادله

(
moj dele
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خصومت و ستيزگى . و مباحثه و منازعه و مناقشه . و نبرد و پيكار .

مجاديب

(
maj dib
) ع . ج . مجداب (
mejd b
) و مجدبة (
mojdebat
) .

مجاديح

(
maj dih
) ا . ع . مجاديح السماء : نوءهاى آسمان يعنى غروب كردن منزلى از منازل ماه و طلوع نمودن منزل مقابل آن .

مجاديف

(
maj dif
) ع . ج . مجداف (
mejd f
) .

مجاذبة

(
moj zabat
) م . ع . جاذبا مجاذبة و جذابا : با هم نزاع كردند . و جاذبه : برگردانيد ويرا از جاى .

مجاذبه

(
moj zebe
) ا . پ . مأخوذ از تازى - همديگر را بسوى خود كشيدن و بردن .

مجار

(
mej r
) ا . پ . مردم مجارستان .

مجار

(
mej r
) ا . ع . عقال و رسن پايبند شتر .

مجار

(
mej r
) م . ع . ماجره مماجرة و مجارا : افزون گرفت آن را در خريد و فروخت .

مجار

(
moj r
) ص . ع . پناه داده و حمايت كرده شده .

مجار

(
moj r
) ا . ع . ملجأ و پناه .

مجار

(
moj rr
) ص . ع . آزاررسان و جفا كار .

مجاراة

(
moj r t
) جاراه مجاراة و جراء : با هم رفتند . و جاراه فى الحديث : مناظره كرد او را در سخن .

مجارة

(
moj rrat
) م . ع . جاره مجارة : برابرى كرد او را و دير داشت حق او را و گناه جست به روى .

مجارحة

(
moj rahat
) م . ع . همديگر را زخم زدن .

مجارزة

(
moj razat
) م . ع . با همديگر مزاح كردن به نحوى كه بدشنام ماند .

مجارستان

(
mej rest n
) ا . پ . يكى از ممالك مركزى فرنگستان واقع در ما بين رود دانوب و سلسلهء كوههاى كارپات و داراى ده ميليون نفر جمعيت و پايتخت آن شهر بوداپست و اين مملكت مدتى در تحت سلطنت امپراطور اطريش بود .

مجارع

(
maj re '
) ع . ج . مجرع (
mojre '
) .

مجارف

(
moj raf
) و (
moj ref
) ص . ع . رجل مجارف مردى كه خير نيندوزد و مالش نيفزايد . و كذلك رجل مجارف .

مجارم

(
maj rem
) ا . ع . معاملات و داد و ستدهاى تجارتى .

مجارى

(
maj ri
) ع . ج . مجرى (
majr
) .

مجارى

(
maj ri
) ا . پ . مأخوذ از تازى - محل جريان آبها و مجراها . و نهر و قنات و آب‌راهه و آبگذر . و ناودان . و آبريز . و راه روان شدن هر چيزى . و مجارى آب : نهر و قنات و كاريز و ناودان و جز آن .

مجاريع

(
majari '
) ع . ج . مجرع (
mojre '
) .

مجاز

(
maj z
) ا . ع . راهگذر و راه و طريق و كنايه و استعاره . و ضد حقيقت . و راهى كه از آن طرفى به طرف ديگر عبور مىكند . و جائى كه در آن درخت گردكان نشانده باشند . و مجاز الزقاق : راه تنگ و سختى در جبل الطارق كه آن را باب الزقاق نيز گويند . و المجاز قنطرة الحقيقه : يعنى كنايه پلى است كه از روى آن عبور كرده بحقيقت مىرسند . و ذو المجاز : نام بازارى بود مرتازيان جاهليت را در يك فرسخى عرفه .

مجاز

(
maj z
) م . ع . جازجوزا و جوزا و جوازا و مجازا ر . جواز را .

مجاز

(
maj z
) ا . پ . مأخوذ از تازى - راه و راهگذر و جاى گذشتن . و ضد حقيقت و روا زارى . و كنايه و استعاره . و كلمه‌اى كه در غير معنى خود استعمال گردد و معنى حقيقى آن متروك نشده باشد بلكه در هر دو استعمال شود مثل آنكه خر را بواسطهء حماقت بر مرد احمق استعمال كنند و خوان را بر طعام اطلاق كنند و آفتاب را بر خورشيد اطلاق نمايند و تمام سورهء فاتحه را الحمد خوانند و حروف و خط را قلم گويند و كلامرا زبان نامند و تيغ را آهن گويند و مانند آنها .

مجاز

(
moj z
) ص . ع . اجازه داده شده و اذن داده شده و جايز و مرخص و روا .

مجازا

(
maj zan
) م ف پ . مأخوذ از تازى - بطور مجاز و بطور كنايه و استعاره .

مجازاة

(
moj z t
) م . ع . جازاه به مجازاة و جزاء : پاداش داد او را به آن . و جازيته فجزيته : غالب آمدم او را در جزا دادن پس جزا دادم او را .

مجازات

(
moj z t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - جز او پاداش نيكى و يا بدى و مكافات .