تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3128

مساهمون:

ص٣١٢٨

مثلوث

(
maslus
) و

مثلوثة

(
maslusat
) ص . ع . زمينى كه سه بار شيار شده باشد .

مثلوثة

(
maslusat
) ا . ع . توشه‌دانى كه از سه پوست ساخته باشند .

مثلوج

(
masluj
) ص . ع . برف دار . و ماء مثلوج : آب سرد . و رجل مثلوج الفؤاد : مرد كند ذهن .

مثلوجة

(
maslujat
) ص . ع . ارض مثلوجة : زمين برف زده .

مثله

(
mosle '
) ص . پ . مأخوذ از تازى - گوش و بينى بريده شده . و عقوبت كرده شده . و نيز يكى از اعضاء بريده شده . و دم بريده شده . و پوست بركنده . و موى تن بركنده .

مثلى

(
mosl
) ص . ع . مؤنث امثل : زن بهتر و سزاوارتر بموافقت . ر . امثل را . و الطريقة المثلى : راه اشبه به حق .

مثلية

(
masliyyat
) ا . ع . مشابهت و برابرى .

مثم

(
masamm
) ا . ع . جاى بريدگى ناف اسب .

مثم

(
mesamm
) ص . ع . آنكه مىروبد و جمع مىكند از خوب و بد همه را . و رجل مثم مقم : مردى كه مىخورد همه چيز را .

مثم

(
mesamm
) ا . ع . نيك‌محض . و كسى كه پاسبانى مىكند و نگهبانى مىنمايد آن را كه محافظ ندارد . و كسى كه توانائى مىدهد بمنافع مردمان ضعيف و ناتوان . و آنكه مىدهد شتر خود را به كسى كه ستورى بسراى سوارى و حمل بار خود ندارد .

مثم

(
mosemm
) ص . ع . مردى كه پيرى در وى ظاهر شده باشد .

مثماث

(
masm s
) ا - ص . ع . كار درهم شوريده . و جنبش و اضطراب .

مثمات

(
mesm s
) م . ع . مثمث مثمثة و مثماثا . ر . مثمته را .

مثمة

(
masammat
) ا . ع . جاى بريدگى ناف اسب .

مثمة

(
mesammat
) ص . ع . آنكه مىروبد و جمع مىكند از خوب و بد همه را . و آنكه مىخورد همه چيز را . يق رجل مثمة مقمة .

مثمثة

(
masmasat
) م . ع . مثمثث الفتيلة مثمثة و مثماثا : تر گردانيد پليته را بروغن . و مثمثث امر القوم : شورانيد و در آميخت كار قوم را . و مثمثث فلانا : جنبانيد و حركت داد فلان را . و روى آورد به آن . و پشت كرد . و مثمثث فلانا : درمانده كرد فلان را در سخن . و مثمثث فى الكلام : درماند در سخن . و مثمثث - الشئ فى الماء : غوطه داد آن چيز را در آب . و مثمثوا بنا بصيغهء امر : يعنى قدرى راحت كنيد ما را . و مثمثث السقاء : تراويد آب از خيك .

مثمج

(
mosmej
) ا . ع . آنكه رنگارنگ نگار مىكند بر جامه‌ها .

مثمجة

(
mosmajat
) ا . ع . زن زر دوز و چكن‌دوز .

مثمر

(
mosmer
) ا - ص . ع . درخت ميوه رسيده و درخت ميوه آورده . و العقل المثمر : عقل مؤمن . و المال المثمر : مال بسيار .

مثمر

(
mosmer
) ص . پ . مأخوذ از تازى - ميوه‌دار و باردار و ميوه‌دهنده و ميوه‌آورنده و برومند . و با سود و فايده و سودآورنده . و مثمر ثمر : با فايده . و غير مثمر : بىبار و بىفايده و بىثمر . و مثمر ثمر بودن : فايده داشتن .

مثمر

(
mosammer
) ص . ع . كسى كه برگ و بار درخت را جهت ستور مىچيند و فراهم مىكند . و گياهى كه گل و شكوفهء آن ساقط شده و دانه بسته باشد . و المال المثمر : مال بسيار .

مثمعد

(
mosam'edd
) ا . ع . روى روشن خوش هيئت .

مثمغد

(
mosmaqedd
) ا . ع . بزغالهء فربه پيه‌ناك .

مثمل

(
masmel
) و (
mesmal
) ا . ع . جاى پناه و ملجأ و پناهگاه .

مثمل

(
mosmel
) ص . ع . بلد مثمل : شهر خوش‌آيند خوشنما . و لبن مثمل : شير سر شير بسته و كف كرده .

مثمل

(
mosammal
) ا . ع . زهر كشنده .

مثمل

(
mosammel
) ص . ع . لبن مثمل : شيرى كه سرشير بسيار بندد .

مثمل

(
mosammel
) ا . ع . نام يكى از آوازهاى خر .

مثملة

(
masmalat
) ا . ع . ايستادنگاه آب و چاه بزرگ . و يا تالاب عمومى كه از آن آب مىكشند .

مثملة

(
mesmalat
) ا . ع . گل ته چاه . و پشم پاره‌اى كه بدان روغن بر مشك و بر شتر مىمالند . و سبدى كه از برگ خرما كه در آن كشك و ترف مىنهند . و خريطهء شبان كه بر دوش دارد .

مثمن

(
mosman
) ص . ع . گرانمايه و قيمتى .

مثمن

(
mosmen
) ص . ع . مشتمل بر هشت . و شامل بر هشت . و فروخته شده و مبيع . و كسى كه داراى شتران ثمن باشد يعنى هشت روز يك نوبت آب خورنده . و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3128 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )