تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2352

مساهمون:

ص٢٣٥٢
كه با هر دو دست برابر كار مىكند . و عقاب عسراء : عقابى كه پرهاى نوك يال آن سپيد باشد . و آنكه پرهاى جانب چپ آن بيشتر باشد نسبت براست .

عسراء

(
asra '
) ا . ع . پر سپيد نوك بال . و از اعلام زنان است .

عسران

(
asar n
) م . ع . عسر عسرا و عسرانا . مر . عسر .

عسرب

(
asrab
) ا . ع . شير بيشه .

عسرة

(
osrat
) ا . ع . تنگى و دشوارى . و جيش العسرة : لشكر تبوك .

عسرت

(
osrat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دشوارى و سختى و زحمت و اشكال . و عسرت داشتن : مشكل بودن و دشوار بودن . و با عسرت : مشكل و دشوار . و بىعسرت : آسان و سهل .

عسرة

(
asarat
) ا . ع . پر سفيد نوك بال .

عسرى

(
asr
) و (
osr
) ا . ع . قسمى از تره .

عسرى

(
osr
) ا . ع . تنگى و دشوارى خلاف يسرى . و عذاب . و امر دشوار .

عسس

(
asas
) ا . ع . ج . عاس .

عسس

(
asas
) م . ع . عس عسا و عسسا . مر . عس .

عسس

(
asas
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گزمه و شب گرد و شحنهء شب .

عسطرتج

(
estarataj
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - فرمانده چهل نفر مرد .

عسطس

(
estes
) ا . ع . نام گياهى .

عسطلة

(
astalat
) م . ع عسطل الرجل عسطلة : تكلم كرد آن مرد بسخن ناآراسته و بىنظم .

عسطوس

(
asatus
) و (
assatus
) ا . ع . مهتر ترسايان . و نام درختى مانند درخت خيزران كه در جزيره مىرويد .

عسطوسة

(
asatusat
) و (
assatusat
) ا . ع . آب . خنك گوارا . و برف .

عسعاس

(
as ' s
) ا . ع . سراب . و گرگ .

عسعس

(
as'as
) ا . ع . گرگ . و خارپشت . ج : عساعس . و نام موضعى . و نام مردى .

عسعس

(
os'os
) ا . ع . بازرگانان آزمند و حريص . و آوندهاى كلان .

عسعسة

(
as'asat
) م . ع . عسعس الليل عسعسة : در آمد شب و تاريكى آورد و يا سپرى شد تاريكى شب . قوله تعالى :
وَ اللَّيْلِ إِذا عَسْعَسَ
و قد فسر على وجهين . و عسعس الذئب : بشب گشت آن گرگ . و عسعس السحاب : نزديك به زمين شد ابر . و عسعس الامر : مشتبه و آميخته گرديد آن كار . و عسعس الشيئ : جنبانيد آن چيز را .

عسف

(
asf
) ا . ع . نفس موت و دم مرگ . و قدح بزرگ .

عسف

(
asf
) م . ع . عسف من الطريق عسفا ( از باب ضرب ) : ميل نمود از راه و بىراهه رفت . و دست و پا زد بر زمين . و سير كرد بيراهه و بىفكر و بىهدايت . و عسف السلطان : ستم كرد آن پادشاه . و عسف فلانا : خدمت خواست از فلان . و عسف ضيعتهم : نگاهبانى نمود ضيعت ايشان را و كافى و بسنده شد ايشان را در امر آن ضيعت . و عسف عليه و له : كار كرد جهة او . و نيز عسف : شب گشتن بطلب مطلوب . و به قوت گرفتن چيزى را . و عسف البعير : مشرف بر مرگ شد آن شتر از بيمارى طاعون .

عسفاء

(
osafa '
) ع . ج . عسيف .

عسفات

(
asaf t
) ع . ج . عسفة .

عسفان

(
osf n
) ا . ع . نام موضعى بر دو منزلى مكهء معظمه ( يذكر و يؤنث ) .

عسفة

(
asfat
) ا . ع . يك مرتبه لرزيدن گلوى شتر بمرگ رسيدهء از غده و طاعون . ج : عسفات . يق : ناقة بها عسفات .

عسق

(
asaq
) ا . ع . در پيچيدگى . و دشوار خوئى و تنگ حوصلگى . و تاريكى اول شب . و شاخهء درخت كج شدهء بيكاره .

عسق

(
asaq
) م . ع . عسق به عسقا ( از باب سمع ) : آزمند گرديد . و عسق بفلان : چسپيد بفلان و لازم گرديد او را . و عسق عليه : ستيهيد بز او در آنچه طلب مىكرد . و عسقت الناقة على الفحل : نزديك آمد ماده شتر گشن را .

عسق

(
aseq
) ص . ع . رجل عسق : مرد دشوار خوى .

عسق

(
osoq
) ا . ع . سخت گيرندگان بر غريم خود . و گشنى دهندگان خرما بن و شتر و جز آن را .

عسقب

(
esqeb
) ع . ج . عسقبة .

عسقبة

(
asqabat
) م . ع . عسقبت عينه عسقبة : خشك گرديد چشم او در وقت گريه .

عسقبة

(
esqebat
) ا . ع . خوشهء خرد انگور كه منفرد و پيوسته در بن خوشهء كلان بود . ج : عسقب و عساقب .

عسقد

(
osqod
) ا . ع . دراز گول پر گوشت درشت اندام .

عسقفة

(
asqafat
) م . ع . عسقف الرجل عسقفة : خشك شد چشم آن مرد يعنى ارادهء گريه كرد و نتوانست . و عسقف فلان فى الخير : آهنگ غير نمود فلان و بجا نياورد آن را .

عسقل

(
asqal
) ا . ع . سماروغ سپيد بزرگ كه شحمة الارض نيز گويند . و پارهء جداگانهء ابر . ج : عساقل .

عسقلان

(
asqal n
) ا . ع . نام شهرى در فلسطين و آن را عروس الشام نيز گويند . و نيز عسقلان : كلهء سر .

عسقلانى

(
asqal niyy
) ص . ع . منسوب