تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2351

مساهمون:

ص٢٣٥١

عسالق

(
as leq
) ع . ج . عسلق و عسلق .

عسالق

(
os leq
) ا . ع . بمعنى عسلق و و - عسلق است .

عساليج

(
as lij
) ع . ج . عسلوج .

عساود

(
as ved
) ع . ج . عسودة .

عسب

(
asb
) م . ع . عسب الفحل الناقة عسبا ( از باب ضرب ) : بر جست گشن بر ماده شتر . و عسب الرجل : بكرايه داد آن مرد گشن را جهة گشنى . و عسب فحله : بكرايه داد گشن خود را . و نهى النبى صلى اللّه عليه و آله عن عسب الفحل .

عسب

(
asb
) ا . ع . منى گشن و نسل آن . و فرزند .

عسب

(
osb
) ا . ع . شاخه‌هاى خرما بن كه راست و بىبرگ باشد .

عسب

(
aseb
) ص . ع . رأس عسب : سرى كه از دير شانه ناكرده باشند .

عسبار

(
esb r
) و عسبارة (
esb rat
) ا . ع . بچهء از كفتار و از گرگ . و بچهء گرگ .

عسبان

(
osb n
) ع . ج . عسيب .

عسبة

(
asbat
) ا . ع . كفتگى در كوه .

عسبر

(
osbor
) ا . ع . پلنگ نر .

عسبرة

(
osborat
) ا . ع . پلنگ ماده . و ماده شتر تيزرو گرامى نژاد .

عسبق

(
esbeq
) ا . ع . درختى تلخ كه در مداواى جراحت به كار برند .

عسبلة

(
asbalat
) م . ع . عسبل الناس عسبلة : با همديگر آمد و شد كردند مردمان و با هم مراوده كردند .

عسبور

(
osbur
) ا . ع . بچهء سگ از ماده گرگ .

عسبورة

(
osburat
) ا . ع . بچهء سگ از ماده گرگ . و ماده شتر شتاب رو گزيدهء نجيب .

عسج

(
asj
) ا . ع . گردن دراز كردن در رفتار . و شتاب روى .

عسج

(
asj
) م . ع . عسج البعير عسجا ( از باب نصر ) : گردن دراز كرد آن شتر در رفتن . و بشتاب رفت .

عسج

(
asaj
) م . ع . عسج المال عسجا ( از باب سمع ) : بيمار گرديدند آن شتران از خوردن خار عوسج .

عسجد

(
asjad
) ا . ع . طلا و زر . و گوهر هر قسم كه باشد مانند مرواريد و ياقوت . و شتر درشت تنومند .

عسجدية

(
asjadiyyat
) ا . ع . شتر بچگان بزرگ . و شتران زربار و بر نشستنى ملوك و آن شترانى بودند كه جهة نعمان بن منذر بياراستندى . و نام اسبى و موضعى .

عسجر

(
asjar
) ا . ع . نمك و ملح .

عسجرة

(
asjarat
) م . ع . عسجر اللحم عسجرة : نمك زد گوشت را . و عسجرت الابل : پيوسته در سير و سفر بودند شتران . و عسجر الى فلان : تيز نگريست بسوى فلان .

عسجرة

(
asjarat
) ا . ع . خبث و بدى و پليدى .

عسجمة

(
asjamat
) ا . ع . سبكى و شتابى و خفت و سرعت .

عسد

(
asd
) م . ع . عسد عسدا ( از باب ضرب ) : سير كرد و رفت . و عسد الحبل : سخت تافت ريسمان را : و عسد جاريته : گائيد آن كنيزك خود را .

عسر

(
asr
) م . ع . عسر فلان الغريم عسرا و عسرا : ( از باب ضرب و نصر ) : طلب كرد فلان از غريم دين را در وقت تنگ دستى خود . و عسر فلانا : آمد از سوى چپ فلان . و عسرت المرأة : بدشوارى زاد آن زن . و عسر الوالد من مال ولده : بقهر و ناپسندى گرفت والد مال را از ولد خود . و عسرت الناقة عسرا و عسرانا ( از باب ضرب ) : دم برداشت آن ماده شتر در وقت دويدن . و نيز از سوى چپ آمد .

عسر

(
esr
) و (
asr
) ا . ع . نام قبيله‌اى از جن و يا زمينى كه در آن جن مىباشد .

عسر

(
osr
) ا . ع . فقر .

عسر

(
osr
) م . ع . عسر عسرا و عسرا . مر . عسر .

عسر

(
osr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دشوارى و سختى . و عسر البول : سختى و دشوارى كه در كميز انداختن بهم رسد . و عسر النفس : نفس تنگى و تا سه .

عسر

(
osr
) و (
osor
) م . ع . عسر عسرا و عسرا و عسارة . مر . عسارة .

عسر

(
osr
) و (
osor
) ا . ع . دشوارى و سختى خلاف يسر .

عسر

(
asar
) م . ع . عسر عليه الامر عسرا ( از باب سمع ) : در پيچان شد به روى آن كار . و عسر الامر : مشكل و سخت شد آن كار . و عسرت اليد : با هر دو دست كار را بزابر نمود . و عسر الرجل عسرا و عسارة : كم شد سماحت آن مرد در كارها و در دشوارى افتاد .

عسر

(
asar
) ا . ع . دشوارى . و بدخوئى . و زفتى .

عسر

(
aser
) ص . ع . مختلط و در پيچان . و دشوار و مشكل . و يوم عسر : روز سخت و روز بد . و حاجة عسر : نياز دشوار . و عسر بين العسر : نيك بدخوى . و بعير عسر : شترى كه پيش از رام شدن سوار شوند .

عسراء

(
asr '
) ص . ع . زنى كه با دست چپ كار مىكند . و عسراء يسرة : زنى