تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2999

مساهمون:

ص٢٩٩٩

ليزم

(
lizam
) ا . پ . كباده و كمانى نرم و سست كه بدان مشق كمان كشيدن كنند .

ليزه

(
lize
) ا . ص . پ . درهم و آميخته . و دست افزار كشيدن بر چيزى .

ليزى

(
lizi
) ا . پ . لغزندگى و نرمى .

ليزيدن

(
lizidan
) ف ل و م . آميختن و درهم كردن . و لغزيدن .

ليس

(
lis
) ص . پ . آنكه چيزى را مىليسد و ليسنده مانند : كاسه ليس كه كنايه از پرخورست .

ليس

(
lis
) ع . ج . أ ليس .

ليس

(
layas
) ا . ع . دليرى و شجاعت . و بىخبر و غفلت و فرو گذاشت .

ليس

(
layas
) ع . فعل ماضى است كه در نفى استعمال مىشود يعنى نيست و مانند افعال ناقصه رفع مىدهد اسم را و نصب مىدهد خبر را و گاه باء در خبر آن در مىآيد مانند : ليس زيد بمنطلق . و خبر آن هرگز بر ان مقدم نمىشود بر خلاف افعال ناقصه چنان كه نمىگويند : « محسنا ليس زيد » ولى مىگويند « محسنا كان زيد » . و گاه در استثنا استعمال مىشود و درين صورت بمعنى نبود مىباشد مانند : جاءنى القوم ليس زيد : آمدند مرا آن گروه و نبود زيد .

ليسپنه

(
lispane
) ا . پ . ماشوره و ليسنه .

ليسش

(
lisec
) پ . م ح . ليسيدن .

ليسنه

(
lisane
) ا . پ . ماشوره و ليسپنه .

ليسيدن

(
lisidan
) ف م . پ . زبان به چيزى ماليدن و خوردن . و انگشت در چيزى آلوده كردن و در دهان گذاشتن و خوردن . و با زبان چيزى را گرفتن و خوردن .

ليسيدنى

(
lisidani
) ا . پ . هر چيز قابل ليسيدن . و معجون و لعوق .

ليسيستن

(
lisistan
) ف م . پ . ليسيدن .

ليص

(
lays
) م . ع . لاص ليصا ( از باب ضرب ) : خميد و كج شد . و لصته : خمانيدم آن را و يا جنبانيدم تا بركنم .

ليط

(
layt
) ا . ع . محبت . و هر چيز در چسبنده . يق : انى لاجد فى قلبى ليطا اى الحب اللازق بالقلب .

ليط

(
layt
) م . ع . لاط الشيىء بقلبى ليطا و لوطا ( از باب ضرب ) : برچسبيد آن چيز بدلم و دوست گرديد . و لاط فلانا به سهم او به عين : تير زد فلان را و يا چشم زد آن را . و لاط الله فلانا : لعنت كند خداى فلان را . و نيز ليط لايق شدن و سزاوار گشتن چيزى را . يق : ما يليط به النعيم اى ما يليق به . و نهان داشتن چيزى . و ملحق گردانيدن كسى را به ديگرى . مر . لوط .

ليط

(
layt
) و (
lit
) ا . ع . رنگ و گونهء چيزى .

ليط

(
lit
) ا . ع . پوست هر چيزى . و گونهء هر چيزى . و خوى و عادت .

ليط

(
lit
) ع . ج . ليطة .

ليطان

(
layt n
) ص . ع . شيطان ليطان : ديو لعنت كرده شده و يا آنكه از اتباع شيطان است .

ليطة

(
litat
) ا . ع . پوست نى . و پوست هر چيزى . و كمان . و نيزه . ج : ليط . ج ج : الياط . و گونه . و سحته . و خوى و عادت .

ليعان

(
laya ' n
) م . ع . لاع ليعانا ( از باب ضرب ) : ناليد و طپيد و بىقرارى نمود . و تفته گرديد از اندوه .

ليعة

(
lay'at
) ا . ع . ليعة الجوع : تيزى گرسنگى و سوزش آن .

ليغ

(
layq
) م . ع . لاغه ليغا ( از باب ضرب ) : خواست از آن چيزى .

ليغ

(
liq
) ص . پ . جبان و ترسو .

ليغ

(
layaq
) ا . ع . گولى و حماقت تام .

ليغ

(
layyeq
) ص . پ . شراب و طعام سيغ ليغ : شراب و طعام آسان گذار كه باسانى از حلق فرو رود .

ليف

(
layf
) م . ع . لفت الطعام ليفا ( از باب ضرب ) : خوردم آن طعام را .

ليف

(
lif
) ا . ع . پوست درخت خرما كه به فارسى پريچه و پيشن نيز گويند . ج : الياف .

ليف

(
lif
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيزى كه از پوست خرمابن و يا از موى اسب سازند و بدان كفش و موزهء ساغرى و جز آن را پاك كنند . و نيز كيسه مانندى كه در آن كف صابون كنند و در حمام بدن را بدان بشويند و پاك سازند . و نيز خيطها و نخهايى كه با مىكنند نسج عضلات و غشاهاى ابدان حيوانى را . و خيطهاى نباتى .

ليفانى

(
lif niyy
) ص . ع . رجل ليفانى : مرد ريش بزرگ .

ليفة

(
lifat
) ا . ع . يك قطعه از پوست خرمابن .

ليفس

(
lifas
) ص . ع . رجل ليفس حيفس : مرد شجاع و دلاور .

ليفه‌دان

(
life - dyn
) ا . ع . دوات مركب . و دوات و يا صدف شنجرف .

ليفى

(
lifi
) ص . پ . منسوب بليف . و نسجى كه داراى خيطها و نخها باشد .

ليق

(
layq
) م . ع . لاق الدواة ليقا و ليقة ( از باب ضرب ) : ليقه انداخت در دوات و نيكو كرد و اصلاح نمود مركب آن را . فلاقت الدواة : پس چسبيد مركب بليقهء دوات ( لازم و متعدى ) . و ما عاقت المرأة عند زوجها و لا لاقت : نچسبيد آن زن بدل شوهر خود . و لاق به الثوب : برچسبيد به آن جامه و درست آمد . و ما يليق به ان يفعل كذا : سزاوار نيست مر و را
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2999 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )