تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2894

مساهمون:

ص٢٨٩٤

گرسيان

(
garsi n
) ا . پ . يك قسم سنگى .

گرسيوز

(
garsivaz
) ا . پ . نام برادر افراسياب .

گرش

(
gerec
) ا . پ . نگاه عشق آميز و كرشمه . گرشاسب (
garc sb
) و گرشاسف (
garc sf
) ا . پ . نام پسر اترد كه يكى از اجداد رستم زال باشد . و نام پسر طهماسب .

گرشاسب

(
gerc sb
) ا . پ . احتلام .

گرشال

(
gorc l
) و (
gerc l
) ا . پ . جانورى ما بين گرگ و شغال و يا ما بين خرس و شغال .

گرشسب

(
garcasb
) ا . پ . گرشاسب .

گرشمه

(
gerecme
) ا . پ . كرشمه و نگاه عشق آميز .

گرغست

(
garqast
) ا . پ . رستنى خود روشبيه باسفناج و ماكول .

گرفت

(
gereft
) پ . م . ح . گرفتن . ا . قبض و گرفتگى و اخذ . و توقيف و ضبط و نگاهدارى . و غرامت و جريمانه . و تسخير و قبضه . و دسته . و جرم و گناه و تقصير و ملامت و سرزنش و طعنه و اعتراض و ايراد و موأخذه . و نظر و نظارت . و پاسبانى . و خسوف و كسوف . و زدن نيزه . و مالش و اصطكاك . و لرزاندن انگشتان دست را در سازهاى تاردار تا نغمهء موج‌دار جوهردار برآيد . و اندك آواز كرناى . و گرفت كردن : اعراض كردن . و لرزانيدن تارهاى ساز را تا نغمهء لرزان برآيد .

گرفتار

(
gereft r
) ا . پ . محبوس و زندانى و در قيد . و اسير و برده و غلام . و مبتلاى رنج و زحمت و محنت . و آغاز و شروع . و گرفتار شدن : مبتلاى رنج و محنت و زحمت شدن . و گرفتار گردن : مبتلاى محنت و رنج و اذيت كردن . و گرفتن بندى و زندانى و بردن محبوس .

گرفتار شده

(
gereft r - code
) ص . پ . مبتلا شده . و بند شده و اسير شده .

گرفتارى

(
gereft ri
) ا . پ . ابتلاى برنج و محنت . و حبس و بند . و بندگى و اسيرى . و آشفتگى و پريشانى .

گرفتگاه

(
gereft - g h
) ا . پ . دسته . و قبضه و محل بمشت گرفتن شمشير و كارد و جز آن .

گرفتگى

(
gereftagi
) ا . پ . قبض و اخذ . و توقيف و حبس و بند و قيد . و بند و بست استخوان شكسته . و انقباض . و منع و تعرض . و انسداد . و گرفتگى آواز : بحة الصوت و بيرون نيامدن آواز از حلق . و گرفتگى شكم : انقباض شكم و يبوست طبع .

گرفتم

(
gereftam
) پ . كلمهء فعل يعنى قبول كردم و بذيرفتم و فرض كردم .

گرفتن

(
gereftan
) ف م . پ . بدست آوردن و دريافت كردن و قبض كردن و اخذ كردن . و ربودن و ستاندن . و حبس كردن و در زندان كردن . و منع كردن و تعرض كردن . و تسخير كردن . و سد كردن و بند آوردن . و نگه داشتن . و ملامت نمودن و سرزنش كردن . و آغاز كردن و ابتدا كردن . و پذيرفتن و قبول كردن . و جبيره كردن استخوان شكسته . و مقام كردن و منزل نمودن . ف . ل . منكسف شدن آفتاب و منخسف شدن ماه . و بازگرفتن : نگاه داشتن و باز داشتن . و برگرفتن : برداشتن و برچيدن . و بر خود گرفتن : پنداشتن . و قبول كردن . و مغرور شدن و بخودشان دادن و بر خود باليدن و تكبر نمودن . و پس گرفتن : دوباره ستاندن و چيزى را به كسى دادن و سپس ستاندن . و پيش گرفتن : پيشى نمودن و تقدم جستن . و مرتكب شدن و مباشرت كردن . و جا گرفتن : منزل كردن و مقام نمودن . و در دل گرفتن : در خاطر نگاه داشتن . و در ميان گرفتن : در ميان گنجانيدن . و نگاه داشتن . و احاطه كردن . و زير پاى گرفتن : پايمال كردن و پاسپر نمودن . و فال بد گرفتن : ببدى تفال كردن . و قوت گرفتن : زور و توانائى حاصل كردن و غالب شدن و نيرو يافتن . و ناخن گرفتن : ناخن چيدن . و گرفتن ماه : خسوف . و گرفتن آفتاب : كسوف .

گرفتنى

(
gereftani
) ا . پ . هر چيز قابل گرفتن و نكته سنجى .

گرفت و گير

(
gereft - o - gir
) ا . پ . بشل و دو چيز بهم چسبيده و بهم آويخته .

گرفته

(
gerefte
) ا . ص . پ . مقبوض و مأخوذ و دريافت شده . و تسخير شده . و پسنديده و اختيار شده . و مذموم و ممنوع . و طعنه زده و سرزنش شده . و مسدود و بند شده . و منخسف شده . و اسير و گرفتار و محبوس . و ملامت و طعنه و سرزنش . مذمت و دشنام . و گناه و جرم و تقصير . و توان و جريمانه و غرامت . و لاف و گزاف . و لاف زن . و سخن ياوه . و كار بيهوده . و هجوم و حمله . و روزانه و مزد روز و مزد كار و اجرت پيشى . و بخيل و حريص و ممسك و لئيم و خسيس . و گرفته زدن : طعنه زدن و لاف زدن . و نيزه فرو كردن . و سوراخ كردن . و گرفته شدن : منخسف شدن ماه و منكسف شدن آفتاب . و ادب گرفته : اديب و نيك نهاد . و پاى گرفته : گريخته و فرار كرده . و پخته شده و تخمير شده . و پسر گرفته : بفرزندى قبول كرده و پسر خوانده . و پند گرفته : نصيحت پذيرفته و پند قبول كرده .

گرفته خاطر

(
gerefte - x ter
) و