تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2797

مساهمون:

ص٢٧٩٧
خانه و زناخانه .

كسپرج

(
kasparaj
) ا . پ . لؤلؤ و مرواريد .

كست

(
kast
) ص . پ . فضيح و شرم‌آور . و چركين و ناپاك . و فرومايه .

كست

(
kast
) ا . پ . يك قسم گوهرى آبى رنگ مايل بسرخى .

كست

(
kest
) پ . مخفف كه است .

كست

(
kost
) ا . پ . كلم .

كست

(
kost
) ا . ع . داروئى كه قسط نيز گويند .

كستج

(
kostaj
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - بند پشتواره كه از ليف خرما سازند .

كستر

(
kostar
) ا . پ . يك قسم خارى سياه كه مىسوزانند .

كستل

(
kastal
) ا . پ . جعل و سرگين - گردانك .

كستن

(
kostan
) ف م . پ . كوفتن . و گرفتن . و كمربند بستن .

كسته

(
koste
) ص . پ . كوفته .

كسته

(
koste
) ا . پ . روسپى و فاحشه و قحبه .

كسته

(
koste
) ا . پ . غله و برنج كوفته كه هنوز پاك نكرده و كاه و پوست آن را نگرفته باشند . و رستنى كه سرخ مرد و بتازى عصى - الراعى نامند .

كستى

(
kosti
) ا . پ . كشتى و بهم چسپيدن دو كس و يكديگر را بر زمين زدن و كوفتن . و زنار و ريسمانى كه ترسايان و هندوان بر كمر بندند و گاه بر گردن افگنند . و ريسمانى كه كشتى گيران خراسان بر كمر بندند .

كستج

(
kostij
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - كمربندى كه اهل ذمه بر كمر بندند .

كستيمه

(
kastime
) ا . پ . يك قسم خارى كه شتر آن را برغبت خورد .

كستين

(
kostin
) ا . پ . كمربند .

كسح

(
kash
) م . ع . عجز و درماندگى .

كسح

(
kash
) م . ع . كسح البيت كسحا ( از باب فتح ) : روفت خانه را و جاروب كرد آن را . و كسحت الريح الارض : روفت باد زمين را و رنديد و ربود از وى خاك را . و كسح البئر و نحوها : پاك كرد چاه و مانند آن را . و ما اكسحه : چه گران و سنگين است او .

كسح

(
kosh
) ع . ج . اكسح و كسحاء .

كسح

(
kaseh
) ا . ع . كسى كه از وى اعانت خواهند و اعانت نكند .

كسحاء

(
kash '
) ص . ع . مؤنث اكسح : برجاى مانده .

كسحان

(
kash n
) ص . ع . برجاى مانده .

كسحان

(
kosh n
) ع . ج . اكسح و كسحاء .

كسحبة

(
kashabat
) م . ع . پنهان رفتن ترسناك . يق : كسحب اذا مشى مشى الخائف المخفى نفسه .

كسد

(
kosd
) ا . ع . داروئى كه قسط نيز گويند .

كسر

(
kasr
) ا . ع . چيز اندك و بىمزه . و كسر حساب : آنچه بحصهء تمام نرسد . و نيز جزء غير تامى از اجزاء واحد مانند نصف و ثلث و عشر و خمس و تسع و مانند آنها . ج : كسور . و نيز كسر : زير و كسره .

كسر

(
kasr
) م . ع . كسرت الشيىء كسرا ( از باب ضرب ) : شكستم آن چيز را . و كسر من طرفه : فرو خوابانيد چشم را . و كسر فلان : كم كرد فلان تيماردارى شتران را . و كسر الطائر كسرا و كسورا : فراهم آورد آن مرغ بالها را و جمع كرد پرهاى خود را و ارادهء فرود آمدن كرد ، و قيل : كسر الطائر جناحيه كسرا در وقتى گويند كه بالها را جهة فرود آمدن بهم منضم كند و چون جناحين را ذكر نكنند گويند : كسر الطائر كسورا . و كسر الوسادة كسرا : دو تا كرد و ساده را و تكيه نمود بر آن . و كسر متاعه : يكان يكان فروخت كالاى خود را . و كسر القوم : فرار داد آن گروه را و شكست بر آنها وارد آورد . و كسره كسرا : كسره داد و آن را و بكسر خواند آن را . و قيل : كسرت الرجل عن مراده : صرفته عنه .

كسر

(
kasr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شكست . و شكستگى و رخنه و شكاف . و هزيمت . و حزن و اندوه . و حركت زير و كسره . و باصطلاح حساب : يك جزء از چند جزء واحد .

كسر

(
kasr
) و (
kesr
) ا . ع . جزى از اندام . و همهء اندام و اندام تام . و نيمهء استخوان با گوشت و يا كم گوشت . و جانب و كرانهء خانه متصل به زمين . و جزء پائين خيمه . و آن جزء از پائين خيمه كه بر زمين نور ديده باشد . و كرانه و ناحيه . ج : اكسار و كسور . و كسر قبيح : استخوان بازو نزديك آرنج . و كسر الصحراء : هر دو جانب دشت .

كسر

(
kesr
) ا . ع . نام چندين قريه در يمن .

كسر

(
kesr
) ع . ج . كسرة (
kesrat
) .

كسر

(
kasar
) و (
kaser
) ا . ع . چيزى كه فوق طاقت شخص باشد . يق : اصابه كسر ثم كسر : رسيد او را چيزى كه طاقت آن نداشت . و كذلك : كسر ( بكسر سين ) .

كسر

(
kesar
) ع . ج . كسرة (
kesrat
) .

كسر

(
kosor
) ا . ع . بلندى و پستى . يق : ارض ذات كسر : زمين با بلندى و پستى .

كسر

(
kossar
) ع . ج . كاسر . و ج . كاسرة .