تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2761

مساهمون:

ص٢٧٦١

كتبه

(
katabe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نويسندگان و كاتبان و منشيان .

كتبى

(
kotobi
) ا . پ . كتابفروش .

كتبية

(
kotobiyyat
) ا . ع . كتابخانه .

كت بين

(
kat - bin
) ا . پ . كتاف و شانه بين .

كتة

(
kattat
) ا . ع . سبزهء زمين از تره و جز آن .

كتة

(
kottat
) ا . ع . اسم است شتران هيچ‌كاره و بزان پست را .

كتح

(
kath
) ا . ع . خراشى كه به جلد رسد ، كمتر از كدح .

كتح

(
kath
) م . ع . كتح الطعام كتحا ( از باب فتح ) : خورد از آن طعام را تا سير شد . و كتح فلان : رسيد به بدن فلان چيزى كه بدان اثر كرد . و كتحت الريح فلانا : انداخت باد بر روى فلان گرد خاك را و يا در كشيد باد جامه را از روى فلان . و كتح الجراد الارض : خورد ملخ آنچه بر روى زمين بود .

كتخ

(
katax
) ا . پ . كشك . و نان خورشى كه از دوغ ترش و شير و نمك سازند .

كتخ

(
katex
) ا . پ . چاشنى يعنى ترشى و شيرينى بهم آميخته .

كتخدا

(
kat - xod
) ا . پ . كدخدا .

كتخدا پسند

(
kat - xod - pasand
) ص . پ . پست و فرومايه و زبون .

كتخدائى

(
kat - xod 'i
) ا . پ . كدخدائى .

كتخ شير

(
katax - cir
) ا . پ . ماست و يا ماستينه‌اى كه در آن شير و روغن و نمك ريزند و خورند .

كتد

(
katad
) ا . ع . نام ستاره‌اى . و نام كوهى در مكهء معظمه .

كتد

(
katad
) و (
kated
) ا . ع . فراهم آمد نگاه دو شانه از مردم و اسب . و دوش و يا ميان دو دوش و يا پشت . ج : اكتاد و كتود .

كتر

(
katr
) ا . ع . حسب . و لياقت . و قدر و اندازه . و ميان هر چيزى . و هودهء خرد . و ديوار خرمنگاه غله . و جاى خشك كردن خرما . و رفتار مانند رفتار مستان .

كتر

(
katr
) و (
ketr
) و (
katar
) ا . ع . كوهان بلند شتر .

كتر

(
ketr
) ا . ع . گورى از گورهاى عاد . و بنائى شبيه بگنبد .

كتران

(
katr n
) ا . پ . قطران .

كترة

(
katrat
) ا . ع . كوهان بلند شتر .

كترونتن

(
katrunetan
) ف ل . پ . بلغت زند و پا زند : ماندن و اقامت كردن . و آسودن . و به جائى نرفتن .

كتره پتره

(
katre - patre
) ا . پ . ريزه‌هاى طعام . و يك قسم خارى كه شتر بميل آن را مىخورد . و حرفهاى بيهوده و بىمعنى و ابلهانه .

كتس

(
katas
) ص . پ . بلغت زند و پازند : خرد و كوچك و صغير .

كتع

(
kat '
) م . ع . كتع به كتعا ( از باب فتح ) : برد آن را . و كتع فلان : چستى و چالاكى كرد فلان در كار خود و كوشش نمود . و نيز در ترنجيد و منقبض شد . و كتع زيد : گريخت زيد . و سوگند خورد زيد . و كتع الحمار : دويد آن خر . و كتع فى الارض كتوعا : دور رفت . و قولهم : كتعت فى المخازى اى ما كفاك سب . و كتعت فى المحامد اى ما كفاف مدح .

كتع

(
kata '
) م . ع . كتع كتعا ( از باب سمع ) : چستى و چالاكى كرد در كار . و يا در ترنجيد و منقبض شد .

كتع

(
keta '
) ا . ع . پاره و ريزه . ج : كتع (
kota '
) .

كتع

(
kota '
) ا و ص . ع . مرد سبك و چست در كار . و ترنجيده و منقبض در كار . و مرد رسا و نيك ماهر . و عارف به راه . و مرد ناكس و خوار و رسوا . و بچهء روباه و زبون‌ترين آن . و گرگ . ج : كتعان (
ket ' n
) .

كتع

(
kota '
) ع . ج . كتع (
keta '
) . و ج . كتعاء . و ج . كتعة (
kot'at
) .

كتعاء

(
kat ' '
) ا و ص . ع . كنيز . و كنيز دوشيزه و داه . و در توكيد مؤنث گويند : اشتريت الدار جمعاء كتعاء و هذه لك جمعاء كتعاء . ج : كتع (
kota '
) . يق : رايت اخواتك جمع كتع ، و چون كتعاء از اتباع جمعاء مىباشد بر آن مقدم نمىشود .

كتعال

(
kat ' l
) و كتعاله (
kat ' le
) ا . پ . ملوط و مخنث .

كتعان

(
ket ' n
) ع . ج . كتع (
kota '
) .

كتعة

(
kat'at
) ا . ع . پاره و ريزهء چيزى . ج : كتاع .

كتعة

(
kot'at
) ا . ع . دول خرد . و كرانهء شيشه . ج : كتع (
kota '
) و كتاع .

كتغ

(
kataq
) ا . پ . كشك .

كتف

(
katf
) م . ع . كتفت فى الامر كتفا ( از باب ضرب ) : آهستگى و نرمى كردم در آن كار . و كتفت حنوى الرجل : بهم بستم آن دو چوب كج پالان را . و كتفت فلانا : زدم بر شانهء فلان . و كتف فلان : آهسته رفت فلان و يا شانه جنبان رفت . و كتف السرج الدابة : زخم كرد زين شانهء ستور را . و كتف الامر : ناپسند داشت آن كار را . و كتف الخيل : بلند گرديد فروع شانهء آن اسب در رفتن . و كتف الاناء : بكتيف پيوند داد آن آوند را . و كتف فلانا كتفا و كتافا : بست دست هاى فلان را بجانب پشت بطور محكم . و كتف الطائر كتفا و كتفانا : هر دو بال را آن مرغ به پشت گردانيده و پريد . و كتف فلان كتفانا : بشتاب و جهجهان رفت فلان .