تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2744

مساهمون:

ص٢٧٤٤
ترشيز و ديگرى در فارمد طوس و درخت كاشمر تا زمان متوكل خليفهء عباسى بر پا بود و متوكل بهنگام عمارت جعفريه در سامره حكمى بطاهر نام كه در آن‌وقت حاكم خراسان بود نوشت كه آن درخت را قطع نمايد و جهة عمارت جعفريه بسامره فرستد و از قضا چون تنهء آن درخت را بيك منزلى سامره رسانيدند غلامان متوكل وى را بكشتند .

كاشنى

(
k cni
) ا . پ . كاسنى و هندباء .

كاشنى عرق

(
k cni - araq
) ا . پ . عرق كاسنى .

كاشو

(
k cu
) ا . پ . پاردم و قوشقون و پاره چرمى كه در پس زين اسب بسته و بر زير دم وى اندازند تا آنكه زين جلو نرود .

كاشه

(
k ce
) ا . پ . گل كاچيره . و يخ تنك و نازك كه بر روى آب بندد . و كازه و خانهء علفى كه بر كنار پاليز و كشت و زراعت سازند .

كاشى

(
k ci
) پ . كلمهء تمنا و كلمهء تأسف بمعنى كاشكى .

كاشى

(
k ci
) ص . پ . منسوب بكاش كه شهر كاشان باشد .

كاشى

(
k ci
) ا . پ . خشت تنك پخته‌اى كه روى آن را لعاب شيشه داده باشند . و نيز آوندهائى كه شبيه بآوندهاى چينى باشد و كاچى نيز نامند .

كاشىپز

(
k ci - paz
) ا . پ . كسى كه خشت كاشى مىسازد . و آنكه آوندهاى كاشى مىسازد .

كاشىسازى

(
k ci - s zi
) و كاشى كارى (
k ci - k ri
) ا . پ . كارخانه‌اى كه در آن آوندهاى كاشى و يا خشتهاى كاشى مىسازند .

كأص

(
ka's
) ص . ع . رجل كأص : مرد نيك شكيباى بر خوردن و نوشيدن و يا بر شراب .

كأص

(
ka's
) م . ع . كاصه كأصا ( از باب فتح ) : ذليل و خوار گردانيد آن را و مغلوب و مقهور ساخت . و كاص الشيئ : خورد آن چيز را . و نيز كأص : بسيار خوردن و بسيار آشاميدن .

كاص

(
k s
) ص . ع . بسيار حريص و بسيار آز . و شتاب رو .

كاظم

(
k zem
) ص . ع . رجل كاظم : مرد خاموش و فرو خورندهء خشم . ج : كظم (
kozzam
) . و بعير كاظم : شترى كه نشخوار نكند . و كاظم الغيظ : فرو خورندهء خشم . ج : كاظمون . قوله تعالى :
وَ الْكاظِمِينَ الْغَيْظَ
. و نيز الكاظم : لقب امام هفتم حضرت امام موسى سلام اللّه - عليه و على آبائه و ابنائه الطيبين .

كاظمة

(
k zemat
) ا . ع . نام موضعى .

كاظمون

(
k zemuna
) ع . ج . كاظم .

كاظى

(
k zi
) و كاظية (
k ziyat
) ص . ع . خشك . و ارض كاظية : زمين خشك .

كاع

(
k '
) ا . ع . طرف استخوان ساق دست از سوى انگشت ابهام و يا كاع استخوان ساق از سوى خنصر .

كاعب

(
k 'eb
) ا . ع . دختر نارپستان . ج : كواعب .

كاعب

(
k 'ebat
) ص . ع . ثدى كاعب : پستان برآمده .

كاعة

(
k 'at
) ص . ع . ج . كائع .

كاعى

(
k 'i
) ا . ع . مرد منهزم و شكست خورده .

كاعى

(
k 'i
) ص . ع . رجل كاع : مرد ترسندهء از چيزى . و مرد بد دل شونده . ج : اكعاء .

كاغ

(
k q
) ا . پ . آتش . و نشخوار حيوانات نشخاركننده مانند شتر و گوسپند . و بانگ و صداى كلاغ . و ناله و فرياد . و صداى جنبش مهره و گلوله در ميان طاس و جز آن . و نام مرغى سياه رنگ كه بيشتر در آبگيرها باشد .

كاغاله

(
k q le
) ا . پ . كافشه و تخم كاچيره .

كاغذ

(
k qad
) و (
k qed
) و كاغذ (
k qaz
) و (
k qez
) ا . پ . ورقهء نازكى كه از پارچه‌هاى كهنه و يا از مواد ديگر مىسازند و در روى آن مىنويسند و يا چاپ مىكنند و نيز آن را لفافهء بعضى چيزها قرار مىدهند و رت و رخنه نيز گويند . و مراسله و مكتوب و فرمان . و كاغذ تحرير : كاغذى كه به روى آن مىنويسند و نفج نيز گويند . و كاغذ چسپانيده : كاغذ و صلى . و كاغذ دفتر : كاغذى كه محرران دفتر محاسبات حساب بر آن نويسند و آن را فرد نيز گويند . و كاغذ زر : كاغذى كه در آن مبلغى پيچيده به كسى دهند . و كاغذى كه بر آن تفصيل زر نقدى كه به كسى داده‌اند نويسند . و برات انعام نقدى و يا مواجب كه به كسى دهند . و كاغذى كه ورق طلا و نقره را در آن پيچند . و نيز ورق طلا و نقره را در آن پيچند . و نيز ورق طلا و نقره را كاغذ طلا و نقره گويند . و كاغذ تيرمه : كاغذى محكم كه در جوف شال تيرمه گذارند تا بيد نزند و در روى آن فرمان نويسند . و كاغذ نشاف : كاغذى كه سياهى و مركب را به خود مىكشد و آن را مىخشكاند . و كاغذ و صلى : كاغذ دولائى يعنى دو ورق كاغذ بهم‌چسپيده .

كاغذ

(
k qad
) و كاغذ (
k qaz
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - قرطاس و كاغذ .

كاغذ باد

(
k qaz - b d
) ا . پ . بادبادك كاغذى .

كاغذخانه

(
k qaz - x ne
) ا . پ . كارخانهء كاغذسازى .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2744 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )