تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2531

مساهمون:

ص٢٥٣١

فراسن

(
for sen
) ا . ع . شير بيشه .

فراسوده

(
far - sude
) ص . پ . بسيار كهنه شده و از هم رفته .

فراسياب

(
far siy b
) ا . پ . حباب روى آب . و افراسياب پادشاه توران .

فراسيسى

(
far sisi
) ص . پ . منسوب و متعلق بفرانسه . و مردم فرانسه . و زبان فرانسه .

فراسين

(
far sin
) ا . پ . گندناى دشتى .

فراسيون

(
far siyun
) و (
for siyun
) ا . پ . گندناى كوهى .

فراش

(
far c
) ا . پ . مرغى كه پرهاى او به خوبى برآمده و قابل پرش باشد . و دندانه هاى آسيا . و دندانه‌هاى چرخ . و چوبهاى مستطيلى كه مانند خطوط شعاعى در چرخ اراده و گردون قرار مىدهند . و هر دو چيز متوازى و برابر هم . و پيك و قاصد .

فراش

(
far c
) ا . ع . گل و لاى خشك شدهء به روى زمين . و غوزه‌هاى شراب و دو شاب . و قطره‌هاى خوى و عرق . و دو رگ سبز رنگ در زير زبان . و دو آهن پاره‌اى كه بدان افسار ستور را بكام لگام بندند . و نيز فراش : ج . فراشة . و فراش الدماغ و الراس استخوانهاى نازكى را گويند كه پس از قحف واقع شده .

فراش

(
fer c
) ا . پ . سستى و بىحركتى اعضاء .

فراش

(
fer c
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جامهء خواب و رختخواب و طيسه و بستر و خوابگاه . و صاحب فراش : بسترى و و آنكه از بيمارى گرفتار بستر باشد .

فراش

(
fer c
) ا . ع . بساط و هر چه بگسترانند و هر گستردنى . ج : فرش . و كنايه از زن مرد . و قوله صلى اللّه عليه و آله : الولد للفراش اى للزوج زيرا هر يك از مرد و زن فراش‌اند مر ديگرى را . و نيز فراش : آشيانهء مرغ . و جاى زبان در تك دهان .

فراش

(
fer c
) م . ع . فرش فرشا و فراشا . مر . فرش .

فراش

(
farr c
) ا . ع . نام دهى نزديك طايف .

فراش

(
farr c
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آنكه مىگستراند بساط را و فرش مىكند . و كسى كه مباشر برپا كردن چادر و خيمه مىباشد . و فراش خلوت : آنكه اطاق را فرش مىكند و خدمت اطاق امرا و قصر پادشاهى سپرده به اوست . و فراش غضب : كسى كه قهر و غضب پادشاهى را اجرا مىكند .

فراشا

(
far c
) ا . پ . قشعريره و لرزه . و خميازه . و بهم‌كشيدگى پوست كه پيش از تب بروز مىكند .

فراشة

(
far cat
) ا . ع . پروانهء چراغ . ج : فراش . المثل : اطيش من فراشة . و پرهء قفل . و استخوان تنك . و آب اندك . و مرد سبك .

فراشترو

(
far ctaru
) و فراشتروك (
far ctaruk
) و فراشتك (
far ctok
) ا . پ . پرستوك .

فراشتن

(
far ctan
) ف م . پ . افراشتن و بلند كردن و بالا بردن .

فراشخانه

(
farr c - x ne
) ا . پ . مقام و جاى فراشها و اطاق فراشها .

فراشى

(
farr ci
) ا . پ . شغل و كار فراش .

فراشيدن

(
far cidan
) ف ل . پ . لرزيدن از ترس . و حالت فراشا بروز كردن و قشعريره آمدن . و خود را بهم كشيدن از سرما و يا تب . و راست شدن موى بر اندام . و راست شدن پر مرغ و يا موى گربه از بيم و ترس .

فراشيون

(
far civan
) ا . پ . فراسيون و گندناى كوهى .

فراص

(
fer s
) ا . ع . درشت و سخت سرخ . و جامه . و ما عليه فراص اى ثوب . و نام مردى . و ج . فرصة .

فراص

(
fer s
) م . ع . مفارصة و هم ديگر را آب نوبت كردن .

فراض

(
fer z
) ا . ع . جامه و پوشش و لباس . و ما عليه فراض اى شيئى من لباس . و دهانهء جوى . و راهها .

فراض

(
fer z
) ا . ع . ج . فرض .

فراضة

(
far zat
) م . ع . فرض فراضة ( از باب كرم ) : داناى فرايض گرديد . و فرضت البقرة فراضة و فروضا ( از باب كرم و ضرب ) : كلانسال گرديد آن گاو . و كذا : فرض غيره .

فراط

(
fer t
) ص . ع . ماء فراط : آبى كه هر كس از قبيله بر آن زودتر رسد ويرا باشد .

فراط

(
fer t
) ا . ع . تكلم فلان فراطا : سخنى بسبقت لسان برآمد از فلان .

فراط

(
fer t
) م . ع . مفارطة و يافتن چيزى را و رسيدن بآنچيز . و پيشدستى نمودن .

فراط

(
farr t
) ع . ج . فارط .

فراطة

(
fer tat
) م . ع . فرط فرطا و فراطة . مر . فرط .

فراطة

(
for tat
) ا . ع . آبى كه هر كه از قبيله زودتر به آن رسد وى را باشد .

فراطيس

(
far tis
) ا . ع . سر نره‌هاى پهن و درشت . و ج . فرطوسة و فرطيسة .

فراع

(
fer '
) ع . ج . فرع . و ج . فرعة .

فراعة

(
far 'at
) ا . ع . ركوئى كه قلم به روى پاك كنند .

فراعل

(
far 'el
) و فراعلة (
far 'lat
) ع . ج . فرعل و فرعلة .

فراعنة

(
far 'enat
) ع . ج . فرعون .