عنوان
(
onv n
) و (
env n
) ا . ع .
عنوان الكتاب : علامت و نشان كتاب .
و سر نامه . و عنوان كل شيئ : نظير هر چيزى . و هر آنچه دلالت كند بر آن چيزى .
و نيز هر چيز كه دلالت كند شخص را بر اينكه چيزى براى غير خودش ظاهر و هويدا سازد . و همچنين است عنوان ( بكسر ) در همهء معانى .
عنوان
(
env n
) م . ع . عنونت الكتاب عنونة و عنوانا : سر نامه نوشتم براى آن كتاب و عنوان براى آن قرار دادم .
عنوان
(
env n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه در سر نامه و اول آن مىنويسند و بدان نامه را ابتدا مىكنند و شروع در آن مىنمايند . و ديباچه و سجا و سر نامه . و سر دفتر كتاب . و امضاى پادشاه در بالاى فرمان .
و ادعا و اظهار ادعا . و طريقه و وضع . و صاحب عنوان : پادشاه عالى و معروف و ممتاز . و سعادت عنوان : خوشبخت و مجلل و با شكوه .
عنوب
(
onub
) ع . ج . عنبة .
عنوة
(
anvat
) ا . ع . اخراج و برآوردگى و برآورش ( اسم است مصدر را ) . و غلبه و قهر و چيرگى . و مودت و دوستى . يق : عنا فلان عنوة : گرفت فلان آن چيز را قهرا و يا صلحا . و فتحت مكة عنوة : فتح كرده شد شهر مكه بطور قهر و غلبه .
عنوت
(
anut
) ا . ع . پشتهء دشوار گذار .
عنود
(
anud
) ص . ع . برگردندهء از راه .
و سحابة عنود : ابر بسيار باران .
و قدح عنود : تير قمار كه فايز برآيد بر غير جهت ساير تيرها . و ناقة عنود : ماده شتر بگوشهاى چرنده و تنها چرنده . ج : عند .
عنود
(
onud
) م . ع . عند عن الطريق عنودا ( از باب نصر و سمع و كرم ) : برگرديد از راه و ميل كرد . و عند العرق : روان گرديد آن عرق (
erq
) و خشك نشد . و عندت الناقة : در گوشهاى تنها چريد آن ماده شتر .
و عند الرجل : ديده و دانسته باز گرديد آن مرد از حق و بر خلاف حق كار كرد و رد كرد حق را و بباطل ستيهيد .
عنوز
(
onuz
) ع . ج . عنز .
عنوس
(
onus
) م . ع . عنست الجارية عنوسا و عناسا ( از باب نصر و سمع و ضرب ) :
دير ماند آن دخترك در خانه بىشوى چندانكه از شمار دوشيزگان برآمد . و نيز عنوس :
متغير گردانيدن كلانسالى چهرهء مردم را .
عنوس
(
onus
) ص . ع . ج . عانس .
عنوشى
(
anuci
) ا . پ . اسباب شادى از جانب داماد .
عنوق
(
onuq
) ع . ج . عناق . المثل :
العنوق بعد النوق . مر . عناق .
عنوك
(
onuk
) م . ع . عنك عنكا و عنوكا . مر . عنك .
عنون
(
anun
) ا . ع . ستور پيشى گيرندهء در سير و پيشاپيش رونده .
عنون
(
onun
) م . ع . عن عنا و عننا و عنونا . مر . عن .
عنونة
(
anvanat
) م . ع . عنون عنونة و عنوانا . مر . عنوان .
عنه
(
anho
) ع . يعنى از آن . مر . عن .
عنى
(
an
) م . ع . عنى عنى ( از باب سمع ) : در آويخته شد در بند . و عنى فيه الاكل عنى ( از باب ضرب و سمع ) :
گواريد .
عنى
(
ani
) ص . ع . رنج ديده .
عنيان
(
eny n
) و (
ony n
) ا . ع .
عنوان در همهء معانى . مر . عنوان و عنوان .
عنية
(
anyat
) ا . ع . رنج .
عنية
(
aniyyat
) ا . ع . كميز و سرگين شتر بهم آميختهء در آفتاب نهاده كه پس از چندى بدان شتر گرگين را طلا نمايند . المثل :
العنية تشفى الجرب ، دربارهء مردى نيكو راى گويند كه بفكر خود امور را انجام دهد .
عنيد
(
anid
) ص . ع . كسى كه ديده و دانسته از حق برگردد . و بباطل ستيهنده و ردكنندهء حق . و سركش . ج : عند .
عنيدل
(
onaydel
) ا . ع . مغصر عندليب :
بلبل كوچك و خرد .
عنيز
(
aniz
) ص . ع . آفت رسيده . و بد بخت و بيطالع .
عنيزة
(
onayzat
) ا . ع . نام دخترى . و نام پشتهاى سياه . و نام موضعى .
عنيف
(
anif
) ص . ع . درشت . و سخن درشت . و سير سخت . و رفق ناكننده .
عنيف
(
anif
) ا . ع . سوار كار سخت كه بر اسب مدارا نكند . ج : عنف . و آنكه در گفتار سخت باشد .
عنيف
(
anif
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - سخت و درشت و تند . و با زحمت و با مشقت .
و ظالم و ستمگار و جفا پيشه و دل آزار .
عنيق
(
aniq
) ا . ع . گردن . و دو نفر كه دست در گردن يكديگر اندازند هر يك عنيقاند مر ديگرى را .
عنيقيد
(
onayqid
) ا . ع . مصغر عنقود :
خوشهء خرد و كوچك .
عنيك
(
anik
) ا . ع . ريگ تودهء برهم نشسته . ج : عنك .
عنيكب
(
onaykeb
) ا . ع . مصغر عنكبوت :
تنندهء خرد و كوچك .
عنين
(
anin
) ص . ع . مردى كه ضبط باد شكم نتواند .
عنين
(
ennin
) ص . ع . نامرد و كسى كه نتواند با زنان نزديكى كند . و آنكه خواهش زن ندارد .