ظهر : او آمادهء سفر است . و القرآن قراه على ظهر لسانه : خواند قرآن را از حفظ و از برنه از روى نوشته و كتاب . و افضل الصدقة ما كان عن ظهر غنى : بهترين صدقه آنست كه از فاضل گذران عيال باشد .
و هو ياكل على ظهر يدى : نفقهء او را من مىدهم . و اعطاه عن ظهر يد : بىمكافات داد او را . و حفظه على ظهر قلبه : از بر كرد او را . و جعل الحاجة بظهره : فراموش كرد حاجت او را و پشت گوش انداخت . و خفيف الظهر :
كم عيال . و ثقيل الظهر : بسيار عيال . و اقران الظهر : از پشت آيندگان در جنگ .
و لص عادى ظهر : درآمد در شتران و دزديد . و اصبت منك مطر ظهر :
رسيد از تو به من خير بسيار . و سال واديهم ظهرا : روان شد رودبار ايشان از باران زمينشان بخلاف سال واديهم درء يعنى روان گرديد رود بارشان از آب زمين ديگران . و ولد الظهر : فرزندى كه پدر و مادر او را از خود دور كرده باشند .
ظهر
(
zahr
) م . ع . ظهر ظهرا ( از باب ضرب ) : به پشت رسيد آن چيز . و ظهر بالظهرى ظهرا : آورد آن شتر آمادهء براى حاجت را .
ظهر
(
zahr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پشت .
ظهر
(
zohr
) ا . ع . ساعت زوال . ج :
ظهور . و صلوة الظهر : نماز پيشين .
و قيل : الظهر مضموما الى الصلاة مؤنثة فيقال :
دخلت صلوة الظهر . و من غير اضافة يجوز التأنيث و التذكير فيقال : حان الظهر و حانت الظهر .
ظهر
(
zohr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هنگام زوال و ميانهء روز .
ظهر
(
zahar
) ا . ع . درد پشت .
ظهر
(
zahar
) م . ع . ظهر ظهرا ( از باب سمع ) : شكايت كرد از درد پشت .
ظهر
(
zaher
) ص . ع . كسى كه مبتلا به درد پشت باشد و شكايت از آن كند .
ظهران
(
zohr n
) ع . ج . ظهر . و ج .
ظهار . و قولهم : رش سهمك بظهران و لا ترشه ببطنان : پر بنه تير خود را بپرهاى كوچك نه بپرهاى بزرگ .
ظهرانين
(
zahr nine
) ا . ع . بصيغهء تثنيه . يق : لقيته بين الظهرانين يعنى ملاقات كردم او را پس از دو سه روز . و نزل بين ظهرانيهم : فرود آمد پس پشت آنها .
و هو بين ظهرانيهم : او ميانه و در معظم ايشان است .
ظهرة
(
zehrat
) و (
zohrat
) ا . ع .
معين و مددگار و يارىگر .
ظهرة
(
zehrat
) و (
zohrat
) و (
zaharat
) ا . ع . قوم و قبيله و عشيره . يق : جاءنا فى ظهرته . و كذلك فى ظهرته و ظهرته .
ظهرة
(
zahrat
) ا . ع . سنگپشت .
ظهرة
(
zaharat
) و (
zehrat
) ا . ع .
رختسراى و متاع و كالاى خانه .
ظهرى
(
zehriyy
) ص . ع . پس گوش انداخته و فراموش كرده . يق : اتخذت كلامه ظهريا اى نسيا منسيا . و منه قوله تعالى :
وَ اتَّخَذْتُمُوهُ وَراءَكُمْ ظِهْرِيًّا .
و نيز شتر آمادهء جهة حاجت . ج : ظهارى .
و قد ظهر بالظهرى : آورد آن شتر آمادهء براى حاجت را .
ظهرية
(
zehriyyat
) ا . ع . پس گوش انداخته شده . يق : جعل حاجته ظهرية :
فراموش كرد حاجت او را .
ظهرين
(
zahrayne
) ا . ع . لقيته بين الظهرين : ملاقات كردم او را بعد از دو سه روز .
و نزل بين ظهريهم : فرود آمد پس پشت آنها . و هو بين ظهريهم : او ميانه و معظم ايشان است .
ظهور
(
zahur
) ص . ع . بلند و مرتفع و برجسته .
ظهور
(
zohur
) ا . ع . ج . ظهر .
ظهور
(
zohur
) م . ع . ظهر الشيئ ظهورا ( از باب فتح ) : آشكار گرديد آن چيز و نمايان شد . و ظهر لى راى : دانستم چيزى را كه نمىدانستم . و ظهر على الامر : مطلع شد بر آن كار . و ظهر على الحائط : برآمد بر ديوار . و ظهر على عدوه : غالب شد بر دشمن و چيره گرديد به روى . و ظهر الحمل : آشكار شد آبستنى . و ظهر بحاجتى : سبك شمرد حاجت من را و فراموش كرد . و ظهر على : يارى نمودن من را . و ظهر بفلان :
آشكار كرد فلان را .
ظهور
(
zohur
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نمايش و بروز . و تولد . و نمودارى و و پيدائى . و غلبه . و استقلال . و فرمانفرمائى .
و آوازه و شهرت . و ظهور اقبال :
ترقى و بروز نيكبختى .
ظهير
(
zahir
) ص . ع . درد پشت رسيده .
و قوى پشت از شتر و جز آن . و هم پشت و يارىگر ( مذكر و مؤنث و واحد و جمع در وى يكسان است ) . قوله تعالى :
وَ الْمَلائِكَةُ بَعْدَ ذلِكَ ظَهِيرٌ .
و يق : بعير ظهير و ناقة ظهير .
ظهيرة
(
zahirat
) ا و ص . ع . گرمگاه و نيمروز گرما . و ناقة ظهيرة : ماده شتر قوى پشت . ج : ظهائر . و قائم الظهيرة و نيز حد الظهيرة : نصف النهار و غايت ارتفاع شمس .
ظى
(
zayy
) ا . ع . عسل و انگبين .
ظيأة
(
zay'at
) ا . ع . مرد گول و احمق .