تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2173

مساهمون:

ص٢١٧٣
صنما ( از باب سمع ) : پليد و بد شد آن بوى . و صنم البعد : توانا گرديد آن بنده .

صنم

(
sanam
) و (
senam
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بت و معشوق و دلبر .

صنم

(
sanem
) ص . ع . قوى و توانا .

صنمات

(
sanem t
) ع . ج . صنمة .

صنمة

(
sanamat
) ا . ع . ماشورهء پر . و هر قدر از آن كه ميان كاواك باشد . و بلا و سختى .

صنمة

(
sanemat
) ص . ع . ماده شترى كه بهر دو نوبت يك بار دوشيده شود . ج : صنمات .

صنم‌خانه

(
sanam - x ne
) ا . پ . بتكده و بتخانه .

صنم‌كده

(
sanam - kade
) ا . پ . بتكده .

صنم‌گر

(
sanam - gar
) ا . پ . بت‌ساز و بت‌تراش .

صنو

(
sanv
) ا . ع . چوب روى و بيكاره . و سيلاب اندك ميان دو كوه . و سنگهاى ميان دو كوه . ج : صنو (
sonovv
) .

صنو

(
senv
) ا . ع . گو و زمين پست . و مغاك معطل و بيكار و خالى از اهل . و برادر پدرى و مادرى . و پسر . و فرزند . و عمو . ج : اصناء و صنوان . الحديث : العباس صنوابى و يروى صنوى .

صنو

(
senv
) و (
sonv
) ا . ع . مثل و مانند . و هر واحد از چند تنهء درخت كه همه از يك بيخ رسته باشند .

صنو

(
sonovv
) ع . ج . صنو .

صنوان

(
senv n
) ع . ج . صنو .

صنوان

(
sanv ne
) و (
senv ne
) و (
sonv ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه هر دو چيز كه از يك اصل برآمده باشند مانند دو برادر از يك پدر و يا از يك مادر و دو رود از يك چشمه و دو درخت از يك اصل و بيخ .

صنوبر

(
sanavbar
) ا . ع . مام درختى و يا بار آن درخت .

صنوة

(
senvat
) ا . ع . مؤنث صنو يعنى خواهر پدرى و مادرى . و فرزند مادينه . و خاله .

صنوت

(
sannut
) ا . ع . زنبيل از برگ خرما . و غلاف قاروره و سرپوش آن . ج : صنانيت .

صنوج

(
sonuj
) م . ع . صنج الناس صنوجا ( از باب نصر ) : رد كرد هر يك از مردم را بسوى اصل خود . و صنجه بالعصا : زد او را بچوبدستى .

صنور

(
sennur
) ا . ع . زفت ناكس و بدخوى .

صنوف

(
sonuf
) ع . ج . صنف و صنف .

صنهاج

(
senh j
) و

صنهاجة

(
senh jat
) ا . ع . بندهء غريق در عبوديت .

صنهاحة

(
senh jat
) ا . ع . نام گروهى در ديار مغرب از اولاد صنهاجة حميرى .

صنى

(
sonayy
) ا . ع . مغاكچهء در زمين نرم كه آب در وى گرد آيد و كسى در وى وارد نشود و پرواى وى نكند .

صنيان

(
sany ne
) و (
seny ne
) و (
sony ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه هر دو چيز كه از يك اصل بر آمده باشند مانند دو برادر از يك پدر و يا از يك مادر و دو رود از يك سرچشمه و دو درخت از يك اصل و بيخ .

صنيع

(
sani '
) ا و ص . ع . كار و صنعت و عمل و فعل و كردار . و آفرينش و خلقت . و شمشير زدودهء آزموده . و تير پيكان زدوده . و اسب نيكو تيمار شده . و طعامى كه در راه خدا دهند . و نيكوئى و عطا و بخشش . ج : صنائع . و هو صنيعى : آن كار ساخته و برآوردهء من است . و رجل صنيع اليدين : مرد چربدست باريك كار و ماهر در پيشهء خود . و ما احسن صنيع الله عندك : چه نيكوست كار خدا دربارهء تو .

صنيعة

(
sani'at
) ا . ع . نيكوئى . و هنر . و كار و عمل نو برآورده . ج : صنائع . و هو صنيعتى : آن را من از براى خود ساخته و برآورده‌ام . و فلان صنيعة فلان يعنى فلان خاص است براى ذات به همان .

صو

(
savv
) ا . ع . فارغ و خالى .

صوا

(
sov
) ا . ع . اخذه بصواه : گرفت آن را بهمهء اطراف وى .

صواب

(
sav b
) ا . ع . راست نقيض خطا .

صواب

(
sav b
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - صلاح و راست و درست . و صدق و صداقت و راستى در كردار و در انديشه و فكر و درستى . و راه راست . و ادراك صحيح . و كاميابى . و عاقبت نيكو و نتيجهء خوش . و مناسب . و روش و طريقه . و سمت صواب : راه درست و صحيح . و بالصواب : عادلانه و بطور حق و لا يقانه و بطور شايستگى و بطور راستى .

صؤاب

(
so ' b
) ع . ج . صؤابة .

صواب انديش

(
sav b - andic
) ص . پ . كسى كه داراى انديشهء راست و درست و فكر صحيح بود .

صؤابة

(
so ' bat
) ا . ع . رشك و تخم شپش و كيك . ج : صؤاب و صئبان .

صوابة

(
sovv bat
) ا . ع . برگزيدهء از هر چيزى . و صوابة القوم : برگزيدگان قوم . يق : هم فى صوابة قومه .

صوابديد

(
sav b - did
) ا . پ . صلاح ديد و تقويت و پسنديدگى . و انديشهء نيك و راى صحيح .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2173 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )