تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1850

مساهمون:

ص١٨٥٠
مناقشه و منازعه كردن . و لجاجت نمودن . و ستيزه كردن و نزاع نمودن . و شور و فرياد كردن . و گردنگشى نمودن و نافرمانى كردن . و ظالم شدن و بىرحم شدن و بىانصاف گرديدن .

سج

(
saj
) ا . پ . رخساره و صورت و عارض .

سح

(
soj
) ا . پ . كفل و سرين .

سج

(
sajj
) م . ع . سج بطنه سجا ( از باب نصر ) : رقيق و تنك شد پليدى او . و كذا سج غائطه . و سج الحائط : به گل اندود كرد ديوار را .

سجا

(
saj
) ا . پ . عنوان كتابت و نامه .

سجاج

(
saj j
) ا . ع . شير تنك بسيار آب .

سجاجيد

(
saj jid
) ع . ج . سجاده .

سجاح

(
saj h
) ا . ع . نام زنى از بنى - يربوع كه ادعاى نبوت كرد و دروغ بدان مثل زنند گويند : اكذب من سجاح .

سجاح

(
sej h
) ا . ع . مقابل و برابر .

سجاح

(
soj h
) ا . ع . هوا و آتموسفر .

سجاحة

(
saj hat
) م . ع . سجح الخد سجحا و سجاحة ( از باب سمع ) : نرم و تابان شد آن رخسار و دراز با اعتدال و كم گوشت گرديد .

سجاد

(
sajj d
) ص . ع . كسى كه سجدهء بسيار نمايد . و السجاد : لقب حضرت على ابن الحسين عليهما السلام و سمى بذلك لما كان فى مساجده من آثار السجود و كان يصلى فى اليوم و الليلة الف ركعة .

سجادات

(
sajj d t
) ع . ج . سجادة .

سجادة

(
sajj dat
) ا . ع . قال فى المعيار السجادة كجبانة اثر السجود فى الجبهة و الخمرة و هى حصيرة تعمل من السعف و فى زماننا هذا تطلق على كل بساط صغير يصلى عليه المصلى و اختصه بصلوته . ج : بالالف و التاء .

سجادة

(
sojj dat
) ا . ع . جاى نماز . و نشان سجده در پيشانى . ج : سجاجيد .

سجاده

(
sajj de
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جا نماز و مصلى و پارچه و دستارى كه بر روى آن نماز خوانند و سجده كنند و مخصوص به اين كار باشد . و سجادهء نان : سفره و دستار خوان .

سجاس

(
sej s
) ا . پ . نام يكى از پنج بلوك ولايت خمسه واقع ما بين همدان و ابهر .

سجاس رود

(
sej s - rud
) ا . پ . نام يكى از پنج رود ولايت خمسه .

سجاعة

(
sajj at
) ص . ع . سخن مقفى گوى .

سجاف

(
saj f
) ا . پ . پرده‌اى كه بر در آويزان كنند . و طراز و ريشه و آن چيزى كه گرداگرد رويهء لباس بدوزند خواه از آستر باشد و يا پارچهء ديگرى .

سجاف

(
sej f
) ا . پ . پرده و حجاب . و كرانهء جامه .

سجاف

(
sej f
) ا . ع . پرده و ستر .

سجاكند

(
saj kand
) و

سجاكنده

(
saj kande
) ص . پ . مسلح و مهيا و آمادهء جنگ .

سجال

(
sej l
) ا . ع . نصيب و بهره . و قولهم : الحرب بينهم سجال اى نصرتها بينهم متداولة يعنى فتح و ظفر يا نصيب اين طرف مىشود و يا آن طرف .

سجال

(
sej l
) ا . ع . ج . سجل .

سجال

(
sej l
) م . ع . ساجل سجالا و مساجلة . مر . مساجلة .

سجالة

(
saj lat
) م . ع . فروهشته و فراخ پوست شدن خايه ( و الفعل من كرم ) .

سجال سجال

(
sej l - sej l
) ع . كلمه‌اى كه بدان ميش را براى دوشيدن خوانند .

سجام

(
saj m
) ا . پ . سرماى سخت و شديد .

سجام

(
sej m
) م . ع . سجم الدمع سجوما و سجاما و سجمانا و تسجاما ( از باب نصر ) : روان شد اشك كم يا زياد .

سجان

(
sajj n
) ا . ع . زندانبان .

سجانيدن

(
saj nidan
) و (
sej nidan
) ف م . پ . سرد كردن هر چيزى .

سجانيده

(
saj nide
) ص . پ . تغيير كرده و فاسد شدهء از اثر سرما . و سرمازده .

سجاوند

(
saj vand
) ا . پ . معرب سگاوند كه كوهى است در نزديكى سيستان و يا نام يكى از محال كابل است .

سجاوندى

(
saj vandi
) ا و ص . پ . منسوب بسجاوند . و نام كتابى در علم قرائت كه در آن علامت اوقاف را نقطه‌هاى طلا گذارند . و سجاوندى كردن : منقش كردن كتاب با طلا و سرخى .

سجاهر

(
sajahar
) ا . پ . قرين و شبيه و نظير و مانند .

سجايا

(
saj y
) ع . ج . سجية .

سجائن

(
saj en
) ع . ج . سجينة .

سجاييدن

(
saj yidan
) ف م . پ . سجانيدن و سرد كردن .

سجب

(
sajb
) ا . ع . خيك كهنه . ج : سجب (
sojb
) .

سجب

(
sojb
) ع . ج . سجب (
sajb
) .

سجة

(
sajjat
) ا . ع . شير تنك آب آميخته . و سجة و يا السجة : نام بتى .

سجج

(
sojoj
) ا . ع . بامهاى گل اندود . و جوهرها . و ذاتهاى پاكيزه .

سجح

(
sajh
) م . ع . سجحت الحمامة سجحا ( از باب فتح ) : بانگ كرد آن