تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 852

مساهمون:

ص٨٥٢
ظاهر شدن .

ترشيز

(
torciz
) ا خ . پ . ولايت كوچكى از ولايات خراسان و حاكم‌نشين آنجا موسوم به سلطانيه .

ترشيش

(
tarcic
) ا . پ . يك نوع سنگى قيمتى .

ترشيف

(
tarcif
) م . ع . مكيدن آب و مانند آن .

ترشيم

(
tarcim
) م . ع . نبشتن و نگار كردن .

ترشينك

(
torcinak
) ا . پ . حماض بستانى .

ترصد

(
tarassod
) م . ع . چشم داشتن چيزى و يا كسى را .

ترصع

(
tarasso '
) م . ع . نشاط و خوشدلى كردن .

ترصيص

(
tarsis
) م . ع . بقلعىوار زيز در گرفتن چيزى را . و رصص الشيئ : استوار كرد آن چيز را . و رصصت المراة : روى بند را نزديك چشم نهاد آن زن .

ترصيع

(
tarsi '
) م . ع . در نشاندن جواهر در چيزى . و اندازه كردن . و يافتن . و به ترتيب نيك درست در نشاندن چيزى . و شادمانى و خوشدلى كردن . و سخن را بخش‌بخش كردن هر كلمه‌اى بمقابل خود و وزن و روى يكسان .

ترصيع

(
tarsi '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جواهرنشانى . و در اصطلاح بديع آوردن شاعر و يا منشى در برابر هر كلمه‌اى كلمهء ديگر كه متفق الوزن و موافق القافيه باشد .

ترصيف

(
tarsif
) م . ع . به خوبى بهم ملصق كردن سنگها را در سنگ‌فرش . و بستن پى نازك به اطراف سر تير .

ترصين

(
tarsin
) م . ع . رصن الشيئ معرفة ترصينا : چيده شد بشناخت آن چيز . و رصن بى هذا الخبر ( بصيغهء امر ) يعنى تحقيق كن براى من اين خبر را .

ترضب

(
tarazzob
) م . ع . مكيدن آب دهن يقال ترضب ريقها اذا رشفه .

ترضح

(
tarazzoh
) م . ع . ريزه‌ريزه شدن سفال خرما يق رضح النواة فترضحت .

ترضخ

(
tarazzox
) م . ع . شنيدن خبرى كه باور ندارند آن را يق هم يترضخون الخبر اى يسمعونه و لا يستيقنونه .

ترضرض

(
tarazroz
) م . ع . شكسته و ريزه شدن يق الحجارة تترضرض على وجه الارض اى تتكسر .

ترضى

(
tarazzi
) م . ع . خواستن خشنودى كسى را و خشنود كردن .

ترضية

(
tarzeyat
) م . ع . خشنود كردن .

ترضيص

(
tarziz
) م . ع . شكستن بقطعات بزرگ .

ترضيه

(
tarzie
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خشنودى و طلب رضا و خشنودى و معذرت و ترضيهء خاطر : خشنودى خاطر . و ترضيه خواستن : طلب رضا و خشنودى كردن و معذرت خواستن .

ترطب

(
tarattob
) م . ع . بسيار مرطوب و نمدار شدن .

ترطم

(
tarattom
) م . ع . ترطم السلح : باز داشت پليدى را .

ترطيب

(
tatrib
) م . ع . رطب البسر : رطب گرديد غورهء خرما . و رطب الثوب : تر كرد جامه را . و رطب القوم : رطب خورانيد آن قوم را .

ترطيب

(
tartib
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تر كردگى و ترى و نمدارى و ترى در مزاج .

ترطيل

(
tartil
) م . ع . نرم گردانيدن مو بروغن و شكستن و فروهشتن و گذاشتن آن . و وزن كردن برطل .

ترع

(
tar '
) م . ع . ترعه عن وجهه ترعا ( از باب فتح ) : باز گردانيد آن را .

ترع

(
tara '
) م . ع . پر شدن خنور . و شتافتن ببدى و غضب ( و الفعل من سمع ) . و ترع فلان : انداخت خود را به كارهاى بزرگ .

ترع

(
tara '
) ص . ع . حوض ترع : حوض پر آب . و كوز ترع : كوزهء پر آب .

ترع

(
tare '
) ص . ع . كسى كه ببدى و غضب مىشتابد . و پر و مملو .

ترع

(
tora '
) ع . ج ترعة (
tor'at
) .

ترعاب

(
tar ' b
) م . ع . ترسانيدن . مر ترعيب .

ترعابة

(
ter ' bat
) ص . ع . بسيار ترسنده .

ترعات

(
tora ' t
) ع . ج . ترعة (
tor'at
) .

ترعاية

(
tor'ayat
) و (
ter ' yat
) ص . ع . رجل ترعاية : مرد نيكو چراننده و نيكو سياست‌كنندهء شتران و آنكه شتربانى پيشهء او و پيشهء پدران او باشد . و كذلك رجل ترعاية .

ترعبل

(
tara'bol
) م . ع . ترعبل الثوب : پاره گرديد و كهنه شد آن جامه يق رعبت الثوب فترعبل .

ترعة

(
tor'at
) ا . ع . در و باب . الحديث ان منبرى هذا على ترعة من ترع الجنة . و روى و صورت . و آبشخور . و دهانهء حوض و استخر و دهانهء جوى . و پايهء نردبان . و مرغزار در زمين بلند . و پايهء منبر . ج : ترع (
tora
) و ترعات (
tora t
) . و ا خ . دهى بشام . و دهى بصبعيد اعلى كه صبر از آنجا آرند .

ترعث

(
tara'os
) م . ع . ترعثت المراة : با گوشواره شد آن زن .

ترعد

(
tara'od
) م . ع . جنبيدن و لرزيدن يق ترعدت الالية اى ترجرجت .

ترعرع

(
tara'ro '
) م . ع . ترعرع الصبى : جنبيد و برباليد كودك . و ترعرع السن : جنبيد و حركت يافت دندان .

ترعظ

(
tara'oz
) م . ع . برابر كردن