در هنگام سلام و سرير و بر پهن و جرد و اورنگ . و كرسى و اريكه . و خوابگاه . و زين . و شهر و مقر سلطنت . و تپنگو و صندوق و جامهدان . و هر جاى مسطح و برابر و هموار . و نشيمنگاهى چوبين يا آهنين و داراى چهار پايه كه به روى آن استراحت كرده مىخوابند . و هر جاى مرتفعى از زمين كه در روى آن مىنشينند و مىخوابند و تكيه مىكنند .
و تخت آبنوسى : كنايه از شب . و تخت آراسته : تخت مزين . و تخت اردشير :
نوائى از موسيقى . و تخت جمشيد : خرابه هاى شهر استخر . و تخت حساب : باصطلاح نجوم تختهاى كه بر آن خاك نرم ريخته و نقوش حساب طالع را بر آن رسم كنند . و تخت خورشيد بر سر ضر غام : كنايه از بودن آفتاب در برج اسد . و تخت راهى :
شاه راه و جادهء شاهى . و تخت روان :
تختى محمل مانند و داراى چهار دسته كه بر دو قاطر آن را بار كرده و مسافر در آن نشيند .
و تخت سليمان پيغمبر . و اسب روندهء خوش راه . و چهار ستارهء از بنات النعش كه مربع واقع شده و كنايه از آسمان . و تخت رونده :
تخت روان . و تخت سراج : اخ . مدرسهء شيخ ابو اسحق كازرونى . و تخت سليمان ا خ . قلعهء : مشهورى در كاشغر . و تخت طاقديس : تختى داراى چندين طبقه كه صور همهء بروج و كواكب بر آن نقش بود و از فريدون بخسرو پرويز رسيد . رلحن پنجم از سى لحن باربد . و نوائى از موسيقى . و تخت فيروزه : تخت كى خسرو . و آسمان .
و تخت كلاه : كلاهى چوبين كه بر سر مجرمين و گناهگاران نهند .
تخت
(
toxt
) ا . پ . دخت و دختر .
و وزنهاى معادل 600 و يا 400 درم .
تخت
(
taxt
) ا . ع . جامهدان . ج :
نخوت . و باريكه و سرير .
تختاخ
(
taxt x
) ا . ع . مردى كه در زبانش لكنت باشد .
تخت بخت
(
taxt - baxt
) ا . پ . اقبال و دولت .
تخت پوش
(
taxt - povc
) ا . پ .
پوشش تخت .
تخت خانه
(
taxt - x ne
) ا . پ . مقر سلطنت و پاى تخت .
تختج
(
taxtaj
) ا . ع . - مأخوذ از تختهء فارسى و بمعنى آن . ج : تخاتج .
تختخ
(
tex - tex
) ا . ع . به اين كلمه ماكيان را زجر كرده دور مىكنند .
تختخانى
(
taxtax niy
) ا . ع . مردى كه در زبانش لكنت بود .
تختخة
(
taxtaxat
) ا . ع . لكنت زبان . و حكايت آواز .
تختدار
(
taxt - d r
) ا . پ . جامهء سياه و سفيد كه پادشاهان ايران ويژه دارا به روى تخت خود مىگسترانيد . و جامهء خواب و نيز كسى كه شغل او نگاهدارى تخت روان باشد .
تختر
(
toxtar
) ا . پ . دختر .
تختر
(
taxatorr
) م . ع . سستى آوردن و مسترخى گرديدن و كاهل شدن . و تب كردن .
و پراكنده شدن ذهن از خوردن شير و ماست و جز آن و برفتار كاهلان رفتن .
تختگاه
(
taxt - g h
) ا . پ . محل تخت و محل جلوس پادشاه و شهر پايتخت و مقر پادشاه كه تزر نيز گويند .
تخت گير
(
taxt - gir
) ص . پ . پادشاه قادر و توانا .
تختله
(
taxtale
) ا . پ . كفش و عصاى گردش .
تختم
(
taxattom
) م . ع . بر سر عمامه بستن . و تختم بالخاتم : انگشترى در دست كرد . و تختم بامره : پنهان كرد كار را . و تختم عنه : تغافل كرد از آن و خاموش گشت .
تختمة
(
taxtemat
) ا . ع . عمامه بندى .
و تغافل . و سكوت و خاموشى . و پنهانى .
تخت نشان
(
taxt - nec n
) ا . پ .
بخشندهء تخت .
تخت نشين
(
taxt - necin
) ا . پ . پادشاهى كه داراى تخت و تاج باشد . و تخت نشينان خاك : پادشاهان . و ارواح . و اهل سلوك . و ساكنان زمين .
تخت نشينى
(
taxt - necini
) ا . پ . سلطنت و پادشاهى .
تخته
(
taxte
) ا . پ . قطعهء چوب پهن و صاف و مسطح كه چندان ستبر نباشد - . و لوح و صفحه . و هر چيز مسطح و صاف و پهن . و خوابگاه و بستر كوچك . و صفحهاى كه در روى آن بدن مرده را غسل داده كفن مىكنند .
و جنازه و تابوت و عمارى . و يك ورق از كاغذ . و اسباب بازى نرد . و تختهء آسيا :
چوب پهنى كه گاو آهن را جهة شيار كردن زمين بدان نصب كنند . و تختهء
استرش
(
ostorac
) : تختهء چوبى كه گاو آهن را بدان محكم كنند . و تختهء اول : لوح محفوظ و لوحى كه اطفال به روى آن الف با نويسند . و تختهء جامه : اتو و قيد بزرگ و قيدى كه بدان پارچه را فشار داده و هموار نمايند . و آلت شكنجهاى كه بسان اسب ساخته باشند . و تختهء جوهرى : رنگ سرخ و كبود و هر چيز رنگارنگ . و تختهء خاك : سطح زمين . و تختهء در : قطعهء چوب پهن و مسطح كه در ميان لنگهء در قرار دهند . و تختهء و قوم : لوح رمال و منجم .
و تخته زدن : حلاجى كردن پنبه . و تختهء زرنيخ : انگشت و زغال افروخته . و تختهء