تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 75

مساهمون:

ص٧٥
آن حضرت صلى اللّه عليه و آله كه در سال 25 هجرى وفات يافت رضى اللّه عنه .

ابؤر

(
abor
) ع . ج بئر (
ber
) .

ابؤز

(
aboz
) ع . ج باز .

ابوز

(
abuz
) ص . ع . نجيبة ابوز : ماده شترى كه صبر كند بصبر عجيب . و ظبى او ظبية ابوز : آهوى نر يا آهوى مادهء جهنده در هنگام دويدن .

ابوز

(
obuz
) م . ع . ابز ابزا و ابوزا و ابزى . مر . ابز .

ابؤس

(
abos
) ع . ج بؤس .

ابو شحمة

(
abu - cahmat
) ا خ . ع . كنيهء عبد الرحمن پسر خليفهء دوم كه بواسطهء شرب خمر خليفه وى را حد زد و در زير حد بمرد .

ابو شهر

(
abucehr
) ا خ . پ . مر . بوشهر .

ابوص

(
abus
) ص . ع . فرس ابوص اسب بانشاط بسيار سبقت گيرنده .

ابوض

(
abuz
) ص . ع . فرس ابوض اسب تيزرو .

ابو على

(
abu - ali
) ا خ . پ . : شيخ الرئيس حسين بن عبد الله بن سينا از علماى بزرگوار و حكماى عالىمقدار كه مصنفات وى در شرق و غرب عالم مشهور است . تولد وى در سال 373 و وفاتش در 427 هجرى . ابو على سيمجور : صاحب جيش خراسان از امراى امير نوح سامانى كه در آخر طغيان كرده بر وى خروج نمود . پس از كشش و كوشش بسيار امير نوح ويرا در بخارا امان داده بعد محبوسش ساخت و در حبس بود تا در سال 385 هجرى درگذشت . گويند بازى آس را او اختراع كرد .

ابوق

(
abuq
) ص . ع . بندهء گريخته . ج : ابّاق و ابق . (
obbaq
)

ابو قبيس

(
abu - qobays
) ا خ . ع . كوهى در مكهء معظمه .

ابول

(
abul
) ا ج . ع . گروه شتران . و گله و رمهء چارپايان و اسبان و مرغان . و ص . پى در پى آيندهء از ايشان .

ابول

(
obul
) م . ع . ابل العشب ابولا ( از باب نصر ) : دراز شد گياه به نحوى كه قادر شدند شتران بر خوردن آن . و ابلت الابل ابلا و ابولا ( از باب ضرب و نصر ) : بىنياز شدند شتران از آب بسبب خوردن گياه‌تر و نيز گذاشته شدند بچرايى شبان پس غايب شدند . و يا وحشت و نفرت نمودند ( در معنى اول از سمع نيز آيد ) .

ابومان

(
abum n
) ا . پ . توبه و انابه و بازگشت و ابويان .

ابون

(
abun
) ا . پ . زنجبيل شامى كه راسن نيز گويند .

ابون

(
abuna
) ع . ج اب .

ابون

(
abbun
) ا خ . پ . دير ابون : نام ديرى در مزوپوتاميا .

ابونة

(
abvenat
) ع . ج بوان و بوان .

ابو هريره

(
abu - horayre
) ا خ . پ . يكى از اشخاص كه در ملازمت آن حضرت صلى اللّه عليه و آله مدتها بسر برده و در آخر عمر فريفتهء زخارف دنيوى گشته و بنا بر خوش‌آمد معاويه احاديث بسيار از قول آن حضرت جعل گرده تا در 59 هجرى يعنى يك سال قبل از وفات معاويه درگذشته است .

ابوى

(
abavi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - پدرى . و ا . : پدر .

ابويان

(
abuy n
) ا . پ . توبه و بازگشت و انابه .

ابوين

(
abaveyn
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - پدر و مادر .

ابه

(
abh
) م . ع . ابهته بكذا ابها ( از باب نصر ) : تهمت كردم او را بفلان چيز .

ابه

(
abh
) و (
abah
) م . ع . ابه له و به ابها و ابها ( از باب فتح و سمع ) : ياد آورد او را . يا فراموش كرد و باز ياد آورد او را . و فلان لا يؤبه له ( مجهولا ) : در دريافت احوال فلان بسبب حقارتش اهتمام كرده نمىشود .

ابه

(
abah
) ا . ع . پدر . يق يا ابه يعنى اى پدر .

ابه

(
abahh
) ص . ع . گلو گرفته و ابح .

ابهاء

(
abh '
) ع . ج بهو (
bahv
) .

ابهاء

(
ebh '
) م . ع . ابهى البيت خالى و معطل كرد آن خانه را . المثل : المعزى تبهى و لا تبنى يعنى بز خانه را خراب مىكند و آباد نمىكند . و ابهى الاناء : تهى ساخت آوند را . و ابهى الخيل : معطل ساخت اسبان را از جنگ و آسوده گردانيد . الحديث : انه عليه السلام سمع رجلا حين فتحت مكة يقول ابهوا الخيل فقد وضعت الحرب او زارها فقال عليه السلام لا تزالون تقاتلون الكفار حتى يقاتل بقيتكم الدجال . و ابهى الرجل : خوب روى شد آن مرد . و نيز ابهاء از بها مهموز اللام مىآيد . يق ابها البيت ابهاء : خالى كرد خانه را از متاع و معطل ساخت .

ابهاج

(
ebh j
) م . پ . ابهجه ابهاجا : شاد و مسرور ساخت او را . و ابهجت الارض : داراى گياه زيبا گرديد آن زمين .

ابهار

(
ebh r
) م . ع . متلون شد در نرمى خو و درشتى آن . و ابهر فلان . شگفت آورد فلان . و توانگر شد بعد فقر . و سوخت از گرماى نيم‌روز . و به نيم‌روز رسيد . و نكاح كرد با زن بهيرة .

ابهاص

(
ebh s
) م . ع . ابهصنى ابهاصا : منع كرد مرا .

ابهاض

(
ebh z
) م . ع . ابهضنى الامر ابهاضا . گر انبار كرد مرا آن كار .