تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 72

مساهمون:

ص٧٢

ابليس

(
eblis
) ا خ . ع . شيطان و اسقنبه .

ابليس

(
eblis
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ديو . و ا خ . شيطان . و ابليس پر تلبيس ص . : كسى كه شيطنت و مكر و عيب خود را بشدت پنهان كند و مكار .

ابليسانه

(
eblis ne
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بشيطان . و م ف . بطور شيطنت و از روى مكر و خدعه .

ابليقاق

(
ebliq q
) م . ع . ابلق الفرس ابليقاقا : ابلق و دو رنگ شد آن اسب .

ابليم

(
eblim
) ا . ع . عنبر . و انگبين .

ابم

(
abamm
) ا . ع . تارهاى بم از رود .

ابميق

(
ebmiq
) ا . پ . آلتى كه در گردن گاو بندند و بدان جفت را بند نمايند و زمين را شخم كنند .

ابن

(
abn
) ا . ع . طعام خشك .

ابن

(
abn
) م . ع . ابنه بشيئى ابنا . ( از باب ضرب و نصر ) : متهم كرد او را به چيزى . و فلان يوبن بكذا ( مجهولا ) : فلان ياد كرده مىشود به بدى . و ابنه ابنا ( از باب نصر ) : عيب كرد او را در روى وى . و ابن الدم فى الجرح : سياه شد خون در زخم .

ابن

(
aben
) ص . ع . غليظ و ستبر از طعام و شراب .

ابن

(
aban
) ع . ج . ابنة (
obnat
) .

ابن

(
ebn
) ا . ع . پسر و اصل آن بنو (
banavon
) يا بنى (
banayon
) بوده است . ج : ابناء و بنون . و ابن الارض : گياه . و ابن آهى : يك نوع مرغ . و ابن اثير عز الدين على بن محمد بن عبد الكريم بن عبد الواحد شيبانى ا خ . : صاحب كتاب كامل التواريخ تولدش در جزيرهء ابن عمر و در 555 هجرى و وفاتش در موصل در سال 630 . و ابن البوح ا . فرزند . و ابن بقيع : سگ . و ابن البراء : نخستين شب و يا نخستين روز از هر ماه . و يا پسين شب و يا پسين روز از آن . ابن جنة : نان . و ابن ذكاء : سحر و بامداد . ابن السبيل : مسافر . و ابن السحاب ا . باران . و ابن الصبح : آفتاب . و حرامزاده . و ابن عشرين : جوان بيست ساله . و ابن العرس راسو . و ابن العنب : مى و شراب . ابن الغمام : ژاله و تگرگ . و ابن الله ص : بدبخت و بىنصيب . و ابن اللبون ا . : شتر بچهء شيرخواره . و ابن الماء : هر مرغ آبى . و ابن الواحد : هر پسر يگانه و فردى . و ابن آوى : شغال .

ابنا

(
abn
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - پسران . و ابناى انس و جن : مردمان و پريان . و ابناى جنس : مردمان در يك مرتبه و يك درجه و در يك وضع و حالت . و ابناى درزه : مردمان فرومايه و دون . و ابناى جهان : انسان و حيوان و نبات . و ابناى دهر و ابناى روزگار و ابناى زمان و ابناى عصر : مردم عالم . و مردمان همزاد و هم‌عصر .

ابناء

(
abn '
) ج ا خ . ع . مردمى از ايران كه در اول اسلام هجرت كرده در يمن سكونت اختيار كردند . مر . خضارمة . و نيز ج : اه بن .

ابناء

(
ebn '
) م . ع . ابنيته : بخشيدم او را بنا و آنچه بدان بنا كنند و عمارت سازند . و يا قرار دادم او را كه خانه‌اى بنا كند .

ابناج

(
ebn j
) م . ع . نسبت دادن خود را بخاندان بزرگ .

ابناخون

(
abn xown
) ا . پ . قلعه و حصار محكم .

ابناس

(
ebn s
) م . ع . گريختن از شر و بدى .

ابناق

(
ebn q
) م . ع . ابنق الودى ابناقا : پيوند كرد نهال را .

ابن الوقت

(
ebnol - vaqt
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مفت‌خور . و غنيمت شمارندهء وقت و كسى كه بمقتضاى وقت و زمان عمل كند .

ابنان

(
ebn n
) م . ع . ابن بالمكان ابنانا : مقيم شد در آن جاى .

ابناوى

(
abn vi
) ص . ع . منسوب به ابناء ( ايرانيانى كه در يمن سكنى گرفتند ) .

ابنبم

(
abanbam
) ا خ . ع . نام موضعى .

ابنة

(
ebnat
) ا . ع . دختر . ج : بنات و قولهم ابنة اقعدى و قومى كنيز را گويند . و ابنه الجبل : رد صدا و انعكاس صوت در كوه .

ابنة

(
obnat
) ا . ع . گره چوب . و مرد استواراى و سر حلقوم شتر . و كينه و دشمنى و عيب . و باصطلاح طب خارشى در كون كه جز بگائيدن تسكين نيابد .

ابنت زده

(
obnat - zade
) ص . پ . رسوا و بدنام . و كسى كه از وى نفرت دارند .

ابن سيرين

(
ebne - sirin
) ا خ . پ . محمد بن سيرين غلام انس بن مالك از اكابر تابعين كه در علم تعبير خواب ماهر بوده و روايت حديث از ابو هريره و عبد اللّه بن عمر و عبد اللّه بن زبير رضى اللّه عنهم مىكند در سال 110 هجرى وفات يافت .

ابن سينا

(
ebne - sin
) ا خ . پ . ابو على شيخ الرئيس .

ابن كاكويه

(
ebne - k kuye
) ا خ . پ . علاء الدوله ابو جعفر بن شهريار حاكم اصفهان و همدان . در سال 433 هجرى وفات نمود .

ابن مقله

(
ebne - moqle
) ا خ . پ . امام الخطاطين ابو عبد الله محمد بن حسين بن مقله در اوائل مائه چهارم هجرى با كمال اشتهار ظهور كرد و اثرى را كه