تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 718

مساهمون:

ص٧١٨
باشد و آب از آنجا روان شود .

پراگ

(
pr g
) ا . پ . پايتخت ايالت بوهم از ايالات سابق اتريش و كشور چكواسلواكى سابق كه بعد از جنگ 1914 بموجب عهدنامهء ورساى مستقل و در 1939 ضميمهء كشور آلمان گرديد ، اينك پراك شهر كرسى ايالت چك يعنى بوهم و مراوى و داراى 850 هزار نفر جمعيت و مصالحهء پراگ : مصالحهءايست كه در سال 1283 هجرى ما بين دولت پروس و دولت اتريش منعقد شد .

پراگندگى

(
par gandagi
) ا . پ . پريشانى و تفرق و پاشيدگى . و آشفتگى .

پراگندن

(
par gandan
) ف م . پ . متفرق ساختن . و پريشان كردن . و افشاندن و پاشيدن . و بهرجا فرستادن و متفرق كردن لشكر .

پراگندنى

(
par gandani
) ا . پ . هر چيز پراگنده و متفرق . و كافور و گياههاى خوشبوئى كه به روى نعش مرده مىپاشند . و پراگنده مىكنند .

پراگنده

(
par gande
) ا و ص . پ . پريشان و متفرق و پاشيده شده و از هم جدا شده . و نثر مقابل نظم . و پراگنده كردن : متفرق و پريشان كردن و پرگنده شدن پريشان شدن . و متفرق و خراب شدن .

پراگنده‌حال

(
par gande - h l
) م ف . پ . در حالت اضطراب .

پراگنده‌خاطر

(
par gande - x ter
) و

پراگنده‌دل

(
par gande - del
) ص . پ . بىآرام .

پراگنده‌گوى

(
par gande - govy
) ص . پ . آنكه نثر مىگويد . و آنكه پريشان حرف مىزند .

پراگنديدن

(
par gandidan
) ف م . پ . متفرق و پريشان و پراكنده كنانيدن و پاشانيدن .

پراگى

(
par gi
) ا . پ . كلاه‌خود .

پرالك

(
par lak
) ا . پ . فولاد جوهردار عموما و تيغ و شمشير خصوصا .

پرآمد قفيز

(
por - mad - qafiz
) پ . يعنى پر شد پيمانه و عمر به آخر رسيد .

پران

(
par n
) و (
parr n
) ص . پ . پرنده .

پرانداخ

(
par nd x
) ا . پ . تيماج و سختيان .

پرانداختن

(
par - and xtan
) ف ل پ . عاجز شدن و زبون گرديدن . و پر ريختن . و مجرد گشتن . و نشاط كردن . و نشخوار نمودن . و خوشحال شدن . و درخواست برگشت نمودن . و درخواست بخلوتگاه رفتن و باصطلاح شكارچيان تولك كردن جانوران پرنده و پر مهره كردن يعنى خوردن پر و برگردانيدن آن و اين دليل هضم شدن طعمه و پاك بودن شكم پرنده‌هاى شكارى است .

پراندن

(
par ndan
) ف م . پ . پرانيدن .

پرانه

(
par ne
) ا خ . پ . نام شهرى و رودخانه‌اى .

پرانيدن

(
par nidan
) ف م . پ . پرواز كنانيدن . و تعريف كردن و مبالغه در مدح كسى كردن و لاف‌زنى كردن .

پرآور

(
par - var
) ص . پ . تيزپر و تيزرو و پرنده .

پرآوند

(
par - vand
) ا . پ . چوب گنده‌اى كه در پس دراندازند تا در گشوده نشود .

پراهام

(
par h m
) ا خ . پ . بلغت زند و پازند : ابراهيم .

پراهام

(
par h m
) ا خ . پ . نام جهودى در عصر بهرام گور كه بهرام همهء سامان او را به لنبك نام سقا بخشيد .

پرباد

(
por - b d
) ص . پ . منتفخ و متبهج و چيزى كه پر از هوا باشد . پربار (
par - b r
) و پرباره (
parb re
) ا . پ . خانهء تابستانى .

پربار

(
por - b r
) ص . پ . درخت و بوته‌اى كه داراى بار و ميوهء بسيار باشد . و گل پرپر . و كشتى كه داراى بار بسيار و مال‌التجارهء زياد بود .

پرباز كردن

(
par - b z - kardan
) ف ل . پ . رفتن و جفت شدن .

پربال

(
par - b l
) و پرباله (
par - b le
) ا . پ . پر بار و خانهء تابستانى .

پر برآمدن

(
par - bar - madan
) ف ل . پ . بقدرى داراى پر شدن كه بتواند پريدن .

پربرناوش

(
par - bar - n vec
) ا . پ . فلك و آسمان .

پربزيان

(
par - bazy n
) و پربون (
parbun
) ا . پ . ديباى چينى منقش و تنك و نازك .

پرپايه

(
por - p ye
) ا . پ . جانوركى كه هزارپا نيز گويند و عنكبوت . و ديباى پربزيان .

پرپر

(
par - par
) ا . پ . فرهء كبك .

پرپر

(
por - par
) ا . پ . گياهى مانند نعناع آبى .

پرپر

(
por - par
) ص . پ . گلى كه داراى برگهاى بسيار باشد .

پرپرم

(
par - param
) ا . پ . خرفه .

پرپره

(
par - pare
) ا . پ . فلوس كوچك بسيار تنك و بغايت ريزه .

پرپوز

(
par - povz
) پ . گرداگرد كلاه و دهان انسان و حيوانات ديگر . و منقار مرغان و برپوز .

پرپهلو

(
por - pahlu
) ا . پ . سخن ناپسند و مكروه .

پرپهن

(
par - pahan
) و (
par - pahn
) ا . پ . خرفه .

پرپى

(
por - pay
) ا . پ . خرج مصارف روشنائى اماكن متبركه .