تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 692

مساهمون:

ص٦٩٢

بيگم

(
beygam
) و (
beygom
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - لقب زنان نجيب و محترم و مؤنث بيگ .

بيگمان

(
bi - gom n
) م ف . پ . بدون شك و بطور يقين .

بيگمانى

(
bi - gom ni
) ا . پ . بىشكى و بىظنى .

بيگن

(
baygan
) و بيگند (
baygand
) ا خ . پ . نام شهرى كه جمشيد بنا كرد و بيكند نيز گويند .

بىگناه

(
bi - gon h
) ص . پ . بىجرم و بىتقصير و معصوم .

بىگناهى

(
bi - gon hi
) ا . پ . بىتقصيرى و بىجرمى .

بيگه

(
bi - gah
) م ف . پ . بيگاه و شام . و بىهنگام و بىموقع و بىوقت .

بيگه

(
beygah
) ا . پ . زن نجيب محترم و بيگم .

بيگهه

(
bigahah
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - مقياسى معادل يك ثلث جريب .

بيل

(
beyl
) ا . پ . آلتى آهنين و پهن و داراى دسته‌اى چوبين كه بدان زمين را كاوند . و آلتى مانند پاروب كه كشتى و قايق را بدان رانند . و كليه و گرده . و سبد سرگين كشى و كناسى . و توپچى . و باغبان .

بيل

(
beyl
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - يك نوع ميوه شبيه بزردآلو .

بيل

(
beyl
) ا . پ . بلغت زند و پازند چاه كه بتازى بئر گويند .

بيلا

(
beyl
) ا . پ . پولى كه در خيرات تقسيم شود و وجوه بره .

بيلابردار

(
beyl - bard r
) ا . پ . نوكر شخص بزرگ كه پول بيلا را در ميان مردم تقسيم مىكند . و كسى كه صدقات را تقسيم مىنمايد .

بيلاق

(
beyl q
) ا . پ . جاى سرد كه در زير زمن جهت تابستان كنند . و گل و شكوفه . و باغ .

بيلاك

(
bil k
) ا . پ . عطا و انعام و بخشش .

بيلاى

(
bil y
) ا . پ . بلغت زند چاه .

بيلة

(
bilat
) ا . ع . كميز انداختگى . و نوع كميز انداختن .

بىلباسى

(
bi - leb si
) ا . پ . برهنگى و عريانى .

بيلچه

(
beyl - ce
) ا . پ . بيل كوچك .

بىلحاظ

(
bi - lah z
) ص . پ . بىخبر . و بىدقت و بىاحتياط . و بدخلق و بدخوى .

بيلدار

(
beyl - d r
) ا . پ . كسى كه زمين را مىكند و پاك مىكند .

بيل‌زن

(
beyl - zan
) ا . پ . آنكه با بيل كار مىكند مانند باغبان .

بيلسته

(
beylaste
) ا . پ . انگشتان دست . و نوعى از گل سرخ .

بىلطافت

(
bi - lat fat
) ص . پ . نامطبوع و زشت و درشت .

بىلطف

(
bi - lotf
) ص . پ . بىمهر و بىمحبت . و بىظرافت . و بىمزه .

بىلطفى

(
bi - lotfi
) ا . پ . نامهربانى و بىمحبتى . و بىظرافتى . و ناپسندى .

بيلفت

(
biloft
) ا خ . پ . نام ستارهء زهره .

بيلفختن

(
bilfaxtan
) ف م . پ . فراهم آوردن و جمع كردن . و اندوختن و گرد كردن .

بيلفخند

(
bilfaxand
) ا ج . پ . اجتماع و جماعت و انجمن .

بيلقان

(
baylq n
) ا خ . پ . شهرى از ارمنستان . و بلوكى از رى نزديك برقان .

بيلقانى

(
baylq ni
) ص پ . منسوب و متعلق به بيلقان .

بيلك

(
baylak
) ا . پ . منشور و فرمان پادشاه . و قبالهء املاك مانند خانه و باغ . و تيرى كه پيكانش دوشاخه باشد .

بيلك

(
bilak
) ا . پ . پند نيك . و راى نيك .

بيلك

(
beylak
) ا . پ . نوعى از پيكان شبيه به بيل كوچك كه پيكان شكارى نيز گويند . و بيل كوچك .

بىلگام

(
bi - leg m
) ص . پ . آنكه لگام ندارد . و بد اخلاق . و بىاعتدال . و آنكه از هيچ چيز پرهيز نكند .

بيلم

(
baylam
) ا . ع . پنبهء گياه بردى . و برماى درودگران . و غوزهء پنبه . و پنبهء قصب . و بچهء خرص . ج : بيالم .

بيلمان

(
baylam n
) ا خ . ع . موضعى در يمن . و موضعى در هند . و موضعى در سند . و منه السيوف البيلمانية . و عبد الرحمن ابن البيلمانى ا خ . : مولاى عمر بن الخطاب رضى اللّه عنه .

بيلمانية

(
baylam niyat
) ص . ع . شمشيرهاى منسوب به بيلمان هند و يا سند .

بيلوا

(
beylv
) ا . پ . داروفروش و دواساز و عطار .

بيله

(
beyle
) ا . پ . خشكى و جزيرهء ميان دريا و يا ميان رودخانه . و يك نوع داروئى . و طبله و خريطهء عطار . و منشور پادشاهى . و قبالهء املاك مانند خانه و باغ . و رخساره . و پهلو . و پاروب كشتىبانى . و پيكانى كه مانند بيل ساخته شده باشد . و چرك و ريم كه از زخم پالايد و پيلهء ابريشم . و بيل .

بيليك

(
bilik
) ا . پ . بيلك و پند و نصيحت نيك . و رأى نيك .

بيم

(
bim
) ا . پ . خوف و ترس . و خطر . و واهمه . و بيم داشتن ف ل . : ترس داشتن و ترسيدن . و بيم كردن : ترسيدن . و واهمه كردن . و از بيم جان م ف . : از خطر جان .